Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Biologie vwo/2025 · tijdvak 2

Vraag 39Dwergolifanten op Sicilië

1 puntSoortvorming

De verreuzing of verdwerging van zoogdieren op eilanden wordt veroorzaakt door natuurlijke selectie. Uiteindelijk kan de populatie op het eiland een aparte soort worden.

Zoals op het examen

Is er dan sprake van allopatrische soortvorming of van sympatrische soortvorming? Licht je antwoord toe.

Zoals op het examen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Lees de vraag goed en let op welke twee vormen van soortvorming er worden genoemd.
  2. Bekijk in de tekst en in afbeelding 1 hoe de eilandpopulatie zich verhoudt tot die op het vasteland.
  3. Kies de vorm die bij die situatie past en zet de reden erbij.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een vorm noemen zonder uitleg levert geen punten op, dus geef ook een reden.
  • Een zin uit de tekst aanhalen zonder te zeggen wat die zin over de situatie zegt, is niet genoeg.
  • Verwar de wet van Foster niet met soortvorming, want die gaat over grootteverandering.
Vormen van soortvormingFoundereffectNatuurlijke selectie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 38Alle vragenVraag 40 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Op eilanden hebben veel zoogdiersoorten een afwijkende grootte vergeleken met verwante soorten op het vasteland. Grote soorten zijn er kleiner, kleine soorten zijn er groter. Een team van wetenschappers heeft aan de hand van fossielen een schatting gemaakt van de snelheid van ‘verdwerging’ bij olifanten die leefden op Sicilië. De ‘verreuzing’ en ‘verdwerging’ van zoogdiersoorten die eilanden koloniseren, wordt de wet van Foster genoemd (afbeelding 1). Bij de ontwikkeling richting de afwijkende afmetingen zijn verschillende factoren betrokken. Wetenschappers veronderstellen dat na vestiging eerst een sterke populatiegroei plaatsvindt, en daarna de ontwikkeling naar een optimale grootte van de individuen. afbeelding 1 De genetische samenstelling van een nieuw-gevestigde eilandpopulatie is anders dan die van de oorspronkelijke populatie van het vasteland. Hieronder staan uitspraken over dit verschil. 1 Er is sprake van het foundereffect. 2 Door de isolatie van de populatie op het eiland treedt gene flow op. 3 De genenpool van de eilandpopulatie is kleiner dan die van het vasteland.

De verreuzing of verdwerging van zoogdieren op eilanden wordt veroorzaakt door natuurlijke selectie. Uiteindelijk kan de populatie op het eiland een aparte soort worden.

Is er dan sprake van allopatrische soortvorming of van sympatrische soortvorming? Licht je antwoord toe.