Onderdelen van de eukaryote cel
Een eukaryote cel heeft een celkern en veel kleinere onderdelen met elk een eigen taak. Die onderdelen moet je kunnen benoemen, en je ziet ze terug in de figuren en vragen van het examen.
Een eukaryote cel is omgeven door een celmembraan en heeft een celkern. In het cytoplasma liggen allerlei kleine onderdelen die organellen heten.
De belangrijkste onderdelen zijn de volgende.
- De celmembraan omgeeft de cel en bepaalt wat erin en eruit gaat.
- Het cytoplasma is de vloeibare inhoud waarin de andere onderdelen liggen.
- De celkern bevat het erfelijk materiaal, het DNA.
- Mitochondriën zijn de plek waar celademhaling plaatsvindt en ATP ontstaat.
- Ribosomen maken eiwitten.
- Het ruw endoplasmatisch reticulum heeft ribosomen aan het oppervlak. Het glad endoplasmatisch reticulum heeft die niet.
- Het golgi-apparaat verpakt stoffen in blaasjes en voert ze af uit de cel.
- Lysosomen zijn blaasjes met enzymen die stoffen en afval afbreken.
Plantencellen hebben daarnaast een celwand, een grote vacuole en chloroplasten. Met chloroplasten vangt de plant zonlicht op voor de fotosynthese.
Als je een onderdeel moet benoemen, kijk dan naar de vorm en de functie. Een ribosoom is klein en vrij in het cytoplasma of vastgemaakt aan het ruw endoplasmatisch reticulum. Een golgi-apparaat ziet eruit als een stapel platte zakjes.
Onthoud
Een eukaryote cel heeft een celkern en veel organellen in het cytoplasma.
Mitochondriën zorgen voor celademhaling en ATP.
Ribosomen maken eiwitten, en het ruw endoplasmatisch reticulum heeft ribosomen aan het oppervlak.
Het golgi-apparaat verpakt stoffen in blaasjes en voert ze af.
Plantencellen hebben extra onderdelen zoals een celwand, vacuole en chloroplasten.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Je moet de letters Q, R en S uit afbeelding 1 noteren, met de naam van het bijbehorende onderdeel erachter.
- 1
Q ligt binnen de darmepitheelcel en verwerkt de vetverteringsproducten tot chylomicronen. Dat is het golgi-systeem.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen verwarren het golgi-apparaat met het endoplasmatisch reticulum. Let op de blaasjes en de stapel platte zakjes van het golgi-apparaat.
Leerlingen denken dat ribosomen alleen in het ruw endoplasmatisch reticulum zitten. Ribosomen liggen ook vrij in het cytoplasma, dus noem ze bij eiwitproductie gewoon ribosomen.
Leerlingen noemen bij een plantencel alleen de celwand en vergeten de chloroplasten. Denk bij een plantencel altijd aan alle extra onderdelen.
Snel checken
Welk onderdeel van de eukaryote cel maakt eiwitten?
In welk onderdeel van de cel vindt celademhaling plaats?