Functies van de onderdelen van de eukaryote cel
Een eukaryote cel bestaat uit onderdelen die elk een eigen taak hebben. Kennis van die taken helpt je om de stofwisseling van de cel te begrijpen.
Een eukaryote cel heeft een celkern en andere organellen die elk een eigen taak hebben. Zo ontstaan in één cel aparte ruimten waarin verschillende reacties tegelijk kunnen verlopen.
Celkern. De celkern bevat het DNA met de erfelijke informatie. Vanuit de celkern wordt een afschrift van een gen naar het cytoplasma gestuurd. Zo bepaalt de celkern welke eiwitten de cel maakt.
Ribosomen. Ribosomen zijn de plek waar eiwitten gemaakt worden. Vrije ribosomen maken eiwitten die in het cytoplasma blijven. Ribosomen op het ruwe endoplasmatisch reticulum maken eiwitten die de cel verlaten of in membranen terechtkomen.
Endoplasmatisch reticulum. Het ruwe ER verwerkt en transporteert de eiwitten die erin gemaakt worden. Het gladde ER maakt lipiden en bouwt giftige stoffen af.
Golgi-apparaat. Het Golgi-apparaat werkt eiwitten en lipiden verder af. Daarna verpakt het ze in blaasjes en stuurt die naar hun bestemming.
Mitochondriën en chloroplasten. In mitochondriën vindt celademhaling plaats, waarbij ATP ontstaat. In chloroplasten vindt fotosynthese plaats. Chloroplasten komen alleen voor in plantencellen en algen.
Lysosomen en celmembraan. Lysosomen bevatten enzymen die stoffen afbreken. De celmembraan is selectief doorlatend en regelt wat de cel in- en uitgaat.
Onthoud
De celkern bevat het DNA en regelt welke eiwitten er gemaakt worden.
Ribosomen maken eiwitten, en het ruwe ER verwerkt en transporteert ze.
Het Golgi-apparaat verpakt stoffen in blaasjes voor transport.
Mitochondriën leveren ATP via celademhaling, chloroplasten maken suikers via fotosynthese.
Lysosomen breken stoffen af en de celmembraan regelt het transport.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een pancreascel maakt spijsverteringsenzymen die de cel uitscheidt. Beschrijf welke onderdelen daarbij na elkaar betrokken zijn.
- 1
In de celkern ligt het gen voor het enzym op het DNA.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen verwarren ribosomen met het ER. Ribosomen maken eiwitten, het ER verwerkt en transporteert ze.
Leerlingen noemen mitochondriën ook bij fotosynthese. Bij fotosynthese hoort de chloroplast, bij celademhaling de mitochondrie.
Snel checken
Welk onderdeel van de cel is verantwoordelijk voor de productie van ATP via celademhaling?
Welke functie heeft het Golgi-apparaat in de cel?