Mutaties gebeuren per toeval
Mutaties zijn de bron van nieuwe genetische variatie in een populatie. Voor het examen moet je kunnen uitleggen dat mutaties per toeval ontstaan.
Een mutatie is een verandering in de volgorde van de basen in het DNA. Zo'n verandering kan bij het kopiëren van DNA ontstaan, bijvoorbeeld bij de celdeling. Ook straling of bepaalde stoffen kunnen DNA beschadigen.
Het belangrijkste punt is dat een mutatie niet ontstaat omdat een organisme die nodig heeft. Een mutatie gebeurt per toeval. Welke basen veranderen, en op welke plaats, is niet te voorspellen.
Daarna bepaalt de omgeving of een mutatie gunstig, ongunstig of neutraal is. Een gunstige mutatie kan zich door selectie in de populatie verspreiden. Die selectie is niet toevallig, maar het ontstaan van de mutatie wel.
- Mutaties ontstaan spontaan, bijvoorbeeld bij DNA-replicatie.
- Welke mutatie optreedt, is niet te voorspellen.
- Het effect van een mutatie hangt af van de omgeving.
Onthoud
Mutaties zijn veranderingen in de basevolgorde van het DNA.
Mutaties treden per toeval op, zonder dat het organisme ze nodig heeft.
Welke mutatie optreedt en waar, is niet te voorspellen.
Of een mutatie voordeel oplevert, bepaalt de omgeving.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een bacterie krijgt bij het kopiëren van haar DNA een mutatie. Leg uit of de bacterie die mutatie nodig had.
- 1
De mutatie ontstaat bij het kopiëren van het DNA.
Veelgemaakte fouten
Schrijf niet dat organismen een mutatie krijgen omdat ze die nodig hebben. Leg uit dat mutaties per toeval ontstaan.
Verwar het ontstaan van een mutatie niet met de selectie daarna. Selectie bepaalt welke mutatie blijft, niet welke ontstaat.
Beschouw een mutatie niet altijd als schadelijk. Veel mutaties zijn neutraal of gunstig, afhankelijk van de omgeving.
Snel checken
Welke uitspraak over mutaties is juist?
Een mutatie geeft een bacterie resistentie tegen een antibioticum. Wat zegt dit over het ontstaan van die mutatie?