Van cel tot orgaanstelsel
Cellen werken zelden alleen. Groepen cellen vormen samen weefsels, organen en orgaanstelsels, en die opbouw ligt aan de basis van de stofwisseling.
Een organisme bestaat uit heel veel cellen. Cellen met dezelfde bouw liggen vaak bij elkaar en doen samen één klus. Zo'n groep noem je een weefsel.
Weefsels werken op hun beurt samen in een orgaan. Een orgaan bestaat meestal uit verschillende weefsels. Een hart heeft spierweefsel dat pompt, bekledingsweefsel dat de binnenkant glad houdt en bindweefsel dat alles bij elkaar houdt.
Organen die samen één functie vervullen vormen een orgaanstelsel. Het spijsverteringsstelsel bestaat uit mond, slokdarm, maag en darmen. Elk orgaan doet een deel van de vertering. Pas samen zorgen ze ervoor dat voedsel wordt afgebroken en opgenomen.
De rangschikking van de cellen bepaalt mede welke functie een groep heeft. Bij een vraag over de functie kijk je dus eerst naar de opbouw.
- Cellen werken samen in weefsels.
- Weefsels werken samen in organen.
- Organen werken samen in orgaanstelsels.
Onthoud
Cellen met dezelfde bouw die samen één functie uitvoeren, vormen een weefsel.
Een orgaan bestaat uit verschillende weefsels die samenwerken.
Organen die samen één functie vervullen vormen een orgaanstelsel.
De rangschikking van cellen bepaalt mede de gezamenlijke functie.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag leg je uit wat korte poten doen met de oppervlakte-inhoudsverhouding van het Spitsbergenrendier, en wat dat voor het energieverbruik betekent.
- 1
Bij het eerste deel noem je dat korte poten een relatief klein oppervlak geven ten opzichte van de inhoud.
Veelgemaakte fouten
Een orgaan wordt vaak met een weefsel verward, maar een orgaan bestaat juist uit meerdere weefsels die samen werken.
Een orgaanstelsel noemt men soms een gewoon orgaan, maar gebruik die naam alleen wanneer meerdere organen samen één functie vervullen.
Men denkt wel eens dat elke groep cellen een weefsel is, terwijl een weefsel alleen uit cellen met dezelfde bouw bestaat.
Snel checken
Wat beschrijft een weefsel het best?
Het spijsverteringsstelsel bestaat uit mond, slokdarm, maag en darmen. Op welk niveau van organisatie is dit stelsel?