Voorwaarden voor fotosynthese in planten
Fotosynthese heeft een paar vaste voorwaarden. Je moet ze kunnen noemen, en je moet kunnen zien welke factor in een situatie beperkend is.
Bij fotosynthese maakt een plant met lichtenergie glucose. Het proces heeft een aantal voorwaarden.
De voorwaarden zijn:
- lichtenergie, die het proces aandrijft
- koolstofdioxide (CO₂) uit de lucht, als grondstof
- water (H₂O) uit de bodem, als grondstof
- bladgroenkorrels met chlorofyl, waarin de reacties plaatsvinden
- een geschikte temperatuur, want de reacties verlopen via enzymen
In woorden: koolstofdioxide en water worden met lichtenergie omgezet in glucose en zuurstof. Zuurstof is een product, geen voorwaarde.
Als een voorwaarde ontbreekt of te weinig aanwezig is, daalt de fotosynthese. De factor die dan de snelheid bepaalt, is de beperkende factor. Meer van een factor helpt alleen zolang die factor beperkend is. In de tomatenkassen zie je dat: boven 1000 ppm CO₂ levert extra CO₂ nauwelijks meer opbrengst op, dus dan is CO₂ niet meer de beperkende factor.
Onthoud
Fotosynthese heeft lichtenergie, koolstofdioxide, water en chlorofyl nodig.
Een geschikte temperatuur is ook nodig, want enzymen werken alleen binnen een bepaald temperatuurbereik.
Zuurstof is een product van fotosynthese en geen voorwaarde ervoor.
De beperkende factor is de factor die de snelheid van fotosynthese bepaalt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
In de vraag moet je twee andere abiotische factoren noemen die de opbrengst kunnen beperken. Daarna beschrijf je hoe een onderzoeker met experimenteerkassen kan nagaan welke van die twee factoren beperkend is.
- 1
Abiotische factoren zijn levenloze factoren uit het milieu. Licht en water passen hier goed bij.
Veelgemaakte fouten
Zuurstof noemen als voorwaarde. Zuurstof ontstaat bij fotosynthese, dus leer het als product.
Denken dat meer van een factor altijd meer opbrengst geeft. Kijk eerst welke factor op dat moment beperkend is.
Water vergeten als grondstof. Water is nodig, en zonder water stopt de fotosynthese na verloop van tijd.
Snel checken
Welke van de volgende stoffen of factoren is GEEN voorwaarde voor fotosynthese?
Een plant krijgt volop licht en koolstofdioxide, maar geen water. Wat gebeurt er met de fotosynthese?