Bloedsomloop van de mens
De bloedsomloop vervoert zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen door het hele lichaam. Voor het examen moet je de bouw, werking en functie van hart en bloedvaten kunnen beschrijven.
Het bloed stroomt door een gesloten systeem van hart en bloedvaten. Dat systeem heet de bloedsomloop. Via het bloed bereiken stoffen elke cel in het lichaam.
De mens heeft een dubbele kringloop. In de kleine kringloop pompt de rechterkamer bloed naar de longen. Daar neemt het bloed zuurstof op en geeft het koolstofdioxide af. Het zuurstofrijke bloed stroomt terug naar de linkerboezem.
In de grote kringloop pompt de linkerkamer het zuurstofrijke bloed via de aorta naar het hele lichaam. Daarna keert het zuurstofarme bloed via de holle aders terug naar de rechterboezem.
Het hart bestaat uit twee pompen naast elkaar. Elke pomp heeft een boezem en een kamer. De boezem ontvangt het bloed en de kamer pompt het weg. De wand van de linkerkamer is dikker dan die van de rechterkamer. Die kamer moet het bloed door het hele lichaam persen. Hartkleppen laten het bloed maar één kant op stromen.
Slagaders hebben dikke, elastische wanden. Ze vangen de drukgolf op die bij elke hartslag ontstaat. Aders hebben dunnere wanden en kleppen. Zo kan het bloed niet terugvloeien naar de organen. Haarvaten hebben zulke dunne wanden dat stoffen erdoorheen kunnen. Daar wisselen bloed en lichaamscellen stoffen uit.
Het hart trekt samen en ontspant zich in een vaste volgorde. Die volgorde wordt gestuurd door de sinusknoop in de rechterboezem. Bloed bestaat uit plasma met rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. De rode bloedcellen bevatten hemoglobine, dat zuurstof bindt.
Onthoud
Bij de mens stroomt het bloed in twee kringloepen: de kleine kringloop naar de longen en de grote kringloop naar het lichaam.
De linkerkamer heeft de dikste spierwand, omdat die het bloed door het hele lichaam moet pompen.
Slagaders voeren bloed van het hart af, aders voeren het naar het hart toe.
Hartkleppen zorgen dat het bloed in één richting stroomt.
Haarvaten hebben dunne wanden, zodat stoffen tussen bloed en cellen kunnen worden uitgewisseld.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Waarom is de wand van de linkerkamer dikker dan die van de rechterkamer? Het antwoord moet verwijzen naar de bloedsomloop.
- 1
De linkerkamer pompt bloed via de aorta door de grote kringloop naar het hele lichaam.
Veelgemaakte fouten
Verwar slagaders en aders niet op basis van zuurstof of kleur. Kijk of het bloed van het hart af of naar het hart toe stroomt.
Denk niet dat de longslagader zuurstofrijk bloed vervoert. Die vervoert zuurstofarm bloed van de rechterkamer naar de longen.
Ga niet uit van gelijke wanden in beide kamers. Let op de functie van elke kamer voor de kleine of de grote kringloop.
Snel checken
Welk bloedvat voert zuurstofarm bloed van het hart naar de longen?
Waarom hebben haarvaten zulke dunne wanden?