Weefselvloeistof en lymfe
Cellen krijgen hun stoffen via het vocht rond hen heen. Weefselvloeistof en lymfe vormen samen het transport van stoffen tussen bloed en cellen, en de vorming ervan staat in het examen.
Het vloeistofdeel van het bloed heet plasma. Bij de capillairen, de fijnste bloedvaten, verlaat een deel van dit plasma de bloedbaan.
Aan het begin van een capillair is de bloeddruk hoog. Deze hydrostatische druk perst water en kleine opgeloste stoffen naar buiten, de weefsels in. Zuurstof, glucose, aminozuren en zouten gaan zo mee. Het vocht tussen de cellen heet weefselvloeistof.
Plasma-eiwitten zijn te groot om door de wand van het capillair te gaan. Ze blijven in het bloed en trekken water aan. Dit heet de osmotische druk. Aan het eind van het capillair is de bloeddruk lager. Dan is de osmotische druk groter, en stroomt het water terug het capillair in.
Niet al het vocht komt terug. Het overschot, ongeveer een tiende, verzamelt zich in de lymfevaten. Zo ontstaat lymfe. Lymfevaten hebben kleppen en worden door spierbewegingen leeggeperst. Via lymfeklieren komt de lymfe uiteindelijk weer in de bloedsomloop, bij grote aders in de buurt van het hart.
Onthoud
Aan het arteriële einde van het capillair perst de bloeddruk vocht en kleine stoffen de weefsels in.
Plasma-eiwitten blijven in het bloed en trekken aan het veneuze einde water terug via osmose.
Weefselvloeistof is het vocht dat buiten het capillair blijft.
Lymfe ontstaat wanneer overtollige weefselvloeistof in lymfevaten terechtkomt.
Lymfevaten brengen de lymfe via kleppen en lymfeklieren terug naar de bloedsomloop.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een patiënt heeft door weinig eiwit in het bloed gezwollen benen. Leg uit waarom er vocht in de weefsels blijft hangen.
- 1
Plasma-eiwitten trekken normaal water terug het capillair in aan het veneuze einde.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen denken dat al het vocht aan het veneuze einde terugkeert. Een deel blijft achter en wordt door lymfevaten opgevangen.
Verwar weefselvloeistof niet met bloed. Plasma-eiwitten blijven in het bloed, dus weefselvloeistof bevat er nauwelijks van.
Lymfe is geen bloed en stroomt niet direct door het hart. Via grote aders in de buurt van het hart komt ze weer in de bloedsomloop.
Snel checken
Waar in een capillair verlaat vooral vloeistof het bloed?
Welke stof verlaat het bloed normaal gesproken niet of nauwelijks?