Hormonen bij de voortplanting van de mens
Hormonen sturen de menstruatiecyclus van de vrouw. Bij het examen gaat het vaak om de vraag wat er met een hormoonspiegel gebeurt en waarom dat het lichaam verandert.
In de menstruatiecyclus werken verschillende hormonen samen. De hypofyse maakt FSH. Dat hormoon zorgt ervoor dat een follikel in de eierstok rijpt. De rijpe follikel maakt oestrogeen. Oestrogeen laat het baarmoederslijmvlies dikker worden.
Daarna zorgt een piek in LH voor de eisprong. De lege follikel wordt het geel lichaam. Het geel lichaam maakt progesteron. Progesteron houdt het baarmoederslijmvlies in stand en laat het dik en voedzaam blijven.
Als er een embryo ontstaat, maakt die HCG. Dit hormoon houdt het geel lichaam in leven, zodat de progesteronproductie doorgaat. Het slijmvlies blijft dan intact.
Als er geen embryo is, verdwijnt het geel lichaam na ongeveer twee weken. De progesteronspiegel daalt sterk. Zonder progesteron stort het slijmvlies in en wordt het afgestoten. Dat is de menstruatie.
De menstruatie is dus geen directe werking van een hormoon. Ze volgt uit het wegvallen van het progesteron.
Onthoud
FSH laat een follikel rijpen en de follikel maakt oestrogeen.
LH veroorzaakt de eisprong en de follikel wordt daarna het geel lichaam.
Het geel lichaam maakt progesteron dat het baarmoederslijmvlies in stand houdt.
Een embryo maakt HCG dat het geel lichaam in leven houdt.
Zonder embryo daalt de progesteronspiegel en wordt het slijmvlies afgestoten.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
De vraag gaat over de mens. Je moet uitleggen hoe het ontbreken van een embryo tot menstruatie leidt. Daarvoor zijn twee punten te scoren.
- 1
Zonder embryo wordt er geen HCG gemaakt.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen denken dat de eisprong de menstruatie veroorzaakt. Beschrijf liever wat er met het geel lichaam en de progesteronspiegel gebeurt.
Oestrogeen en progesteron worden vaak door elkaar gehaald. Onthoud dat progesteron het baarmoederslijmvlies in stand houdt.
Het antwoord blijft soms bij het afstoten van het slijmvlies steken. Leg erbij welk hormoon wegvalt en waarom dat het slijmvlies doet afstoten.
Snel checken
Wat gebeurt er met de progesteronproductie als het geel lichaam verdwijnt?
Waarom wordt het baarmoederslijmvlies bij een menstruatie afgestoten?