Ecosystemen verschillen door biotische en abiotische factoren
Elk ecosysteem heeft eigen levende en niet-levende omstandigheden. Die verschillen bepalen welke organismen er kunnen leven, en dat is het uitgangspunt bij het verklaren van zelfregulatie.
Een ecosysteem bestaat uit een biotische en een abiotische component. De biotische factoren zijn de levende organismen, zoals planten, dieren en schimmels. De abiotische factoren zijn de niet-levende omstandigheden, zoals temperatuur, licht, zoutgehalte, vochtigheid, zuurgraad en de bodem.
Twee ecosystemen verschillen daarom vaak in hun abiotische factoren. Een zoutwatermoeras en een zoetwatermeer hebben een ander zoutgehalte. Een wad valt bij laag water droog, en een diep meer niet. Die verschillen bepalen welke soorten zich kunnen vestigen.
Ook de biotische factoren verschillen per ecosysteem. Het aantal soorten, de onderlinge concurrentie en de aanwezigheid van grazers of roofdieren bepalen samen hoe het ecosysteem werkt.
Bij het beschrijven van een ecosysteem kijk je dus eerst naar de abiotische omstandigheden. Daarna kijk je naar welke organismen zich daaraan hebben aangepast. Zo zie je waarom twee ecosystemen niet hetzelfde reageren op een verstoring.
Onthoud
Biotische factoren zijn levende organismen in het ecosysteem.
Abiotische factoren zijn niet-levende omstandigheden, zoals temperatuur, zout en droogvallen.
Ecosystemen verschillen door hun abiotische factoren en hun biotische factoren.
Aanpassingen van organismen laten zien welke abiotische factoren er spelen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd is waarom slappe bladschedes passen bij de plaats waar de flexibele variant van groot zeegras groeit.
- 1
In de tekst lees je dat de flexibele variant regelmatig droogligt door de getijden.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen levende factoren zoals grazers als abiotisch. Kijk eerst of het om een levend organisme gaat.
Leerlingen beschrijven alleen de soorten en vergeten de omstandigheden. Noem ook de abiotische factoren zoals zout, temperatuur of droogvallen.
Snel checken
Welke factor in een wad die bij laag water droogvalt is abiotisch?
Welk verschil tussen twee ecosystemen is een abiotisch verschil?