Soortvorming en selectiedruk
Selectiedruk bepaalt welke eigenschappen in een populatie vaker voorkomen. Bij deze les zie je hoe een tussenvorm een voordeel kan hebben ten opzichte van beide uitersten.
Selectiedruk is de druk die het milieu op een populatie uitoefent. Individuen met een gunstige eigenschap krijgen meer nakomelingen. Daardoor komt die eigenschap in de populatie steeds vaker voor.
Bij de smaak van PTC zijn beide uitersten op hun eigen manier nadelig. Superproevers vinden bittere stoffen heel sterk en mijden daardoor vaak veel groenten. Niet-proevers missen de waarschuwing die bittere smaak geeft voor giftig of bedorven voedsel.
Het intermediaire fenotype zit tussen die twee uitersten in. Het proeft bitter wel, maar niet zo sterk dat het veel voedsel mijdt. Het kan bitter ook nog waarnemen als waarschuwing.
Daarom denken sommige wetenschappers dat dit fenotype een hoger voortplantingssucces heeft. Als dat klopt, blijven beide allelen in de populatie aanwezig. Selectiedruk brengt zo een adaptatie bijeen die het voortplantingssucces van de soort vergroot.
Onthoud
Selectiedruk laat individuen met een gunstige eigenschap vaker nakomelingen krijgen.
Een tussenvorm kan voordelen hebben ten opzichte van beide extreme fenotypen.
Bij PTC mijden superproevers vaak voedsel en missen niet-proevers een waarschuwing.
Een intermediair fenotype blijft zo in de populatie bestaan door selectie.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd zijn twee mogelijke selectievoordelen van het intermediaire fenotype, één ten opzichte van superproevers en één ten opzichte van niet-proevers.
- 1
In de tekst staat dat superproevers PTC heel sterk proeven.
Veelgemaakte fouten
Schrijf geen voordeel dat alleen over het intermediaire fenotype zelf gaat, maar vergelijk het altijd met het fenotype dat in de vraag staat.
Noem geen selectievoordeel dat een individu zelf kiest, maar beschrijf de eigenschap die door selectie vaker voorkomt.
Denk niet dat het intermediaire fenotype beter proeft, want het proeft juist minder sterk dan superproevers.
Snel checken
Wat betekent selectiedruk voor adaptaties in een populatie?
Waarom kan het intermediaire fenotype voordeel hebben ten opzichte van superproevers?