Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2019 · tijdvak 1

Vraag 24Dat kost energie

3 puntenSpeltheorie
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 23Alle vragenVraag 25 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In 2004 is de energiemarkt geprivatiseerd. Energie + Gratis Cadeau Sindsdien hebben consumenten de vrije keuze bij welke energieleverancier ze gas en elektriciteit Tablet afnemen. In de slag om de klant bieden sommige Laptop energieleveranciers bij een energiecontract met Kadobon een vaste looptijd van drie jaar een ‘gratis ... cadeau’ aan, zoals een tablet, smartphone of laptop. Directeur Wolfert van de Vastelastenbond: “Veel consumenten denken dan dat ze een goede deal sluiten, maar in feite zitten ze vast aan een duur energiecontract waarmee ze het ‘cadeau’ zelf betalen. Sterker nog, er moet meer betaald worden dan de gemiddelde winkelprijs van het cadeau, omdat er sprake is van rente. Dat komt neer op ruilen over de tijd zonder dat de consument zich daarvan bewust is en dat is verboden.”

Alex Veenstra wil een energiecontract voor zowel stroom als gas afsluiten bij energieleverancier EnerGas (zie bron 1). Zijn geschatte jaarlijkse energieverbruik van de twee producten bedraagt: − stroom 4.400 kWh − gas 2.350 mᵌ Alex wil een contract met vaste tarieven voor de komende drie jaar. Als ‘cadeau’ kiest hij de iSmart6s. Alex was sowieso van plan deze smartphone aan te schaffen voor € 550 en dat is nu niet meer nodig. Gebruik bron 1 bij vraag 21 en 22.

We gaan ervan uit dat Energas en Green Energy de enige aanbieders zijn op de energiemarkt. Ze opereren dus op een oligopolistische markt.

Beide bedrijven willen klanten van elkaar wegkapen en overwegen om een callcenter in te huren. Medewerkers van zo’n callcenter bellen klanten van de concurrent en proberen deze over te halen over te stappen. De resultaten van het al dan niet inhuren van een callcenter zijn zichtbaar gemaakt in een pay-offmatrix (zie bron 2). Gebruik bron 2.

Komen beide energieleveranciers door deze ontwikkeling in een gevangenendilemma terecht? Ga als volgt te werk: − Leg uit hoe de dominante strategie van elk van de bedrijven tot stand komt. − Beredeneer vervolgens of er sprake is van een gevangenendilemma.