Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2021 · tijdvak 3

Vraag 5Boter van buiten

2 puntenProducentengedrag
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 4Alle vragenVraag 6 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

uit een krant, december: In Noorwegen is een botercrisis ontstaan, waarbij de prijs van roomboter uitzonderlijk hoog is geworden. Het aanbod is in handen van één producent, de zuivelondernemer Tine. De productiekosten van Tine zijn gestegen, doordat er na de recente natte zomer minder veevoer van goede kwaliteit was, en dus minder aanbod van melk en een hogere melkprijs. De prijsstijging van roomboter is nog versterkt doordat de Noren tijdens kerst en de jaarwisseling veel lekkernijen bereiden met roomboter. Het importeren van roomboter is geen echt alternatief, omdat Noorwegen de invoer van roomboter met een hoog tarief belast.

Zuivelondernemer Tine stelt in december de prijs van roomboter vast op het niveau waarbij de totale winst wordt gemaximeerd. De totale variabele kosten stijgen proportioneel met de productie. Gebruik bron 1.

Gebruik bron 1.

Om iets aan de hoge prijs van roomboter te doen, besluit de Noorse regering de belasting op de invoer van roomboter op te heffen. Hierdoor treden veel buitenlandse aanbieders toe tot de roombotermarkt in Noorwegen en ontstaat er een markt van volkomen concurrentie. De nieuwe toetreders hebben een andere kostenstructuur dan Tine. In het bronnenboekje wordt de situatie op de roombotermarkt onder monopolie (bron 1) en de situatie onder volkomen concurrentie (bron 2) weergegeven. De verandering van de marktstructuur heeft gevolgen voor zowel het consumentensurplus als het producentensurplus. Gebruik bron 1 en bron 2.

Leid uit de grafieken af dat het totale surplus toeneemt als de roombotermarkt verandert van monopolie naar volkomen concurrentie.