Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2022 · tijdvak 1

Vraag 15Kiezen voor de oude dag

2 puntenConjunctuur en conjuncturele verschijnselen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Zoek in bron 1 de gegevens op die je nodig hebt voor de pensioenuitkeringen en voor de prijzen.
  2. Bereken eerst hoeveel de consumentenprijzen in deze periode zijn gestegen.
  3. Vergelijk daarna die prijsstijging met de verandering van de uitkeringen om de koopkracht te bepalen.
  4. Schrijf de berekening stap voor stap op, niet alleen de uitkomst.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Rond pas af aan het eind, want tussentijds afronden kan het eindresultaat laten verschuiven.
  • Zet bij je uitkomst het procentteken, anders is niet duidelijk of het om procenten of om indexpunten gaat.
  • Let op of je de nominale verandering of de koopkrachtverandering beantwoordt, want de vraag vraagt om het tweede.
koopkracht en reële waardeprocentuele verandering berekenengegevens lezen uit bronnen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 14Alle vragenVraag 16 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Het Nederlands pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers, die samen de totale uitkering bepalen die iemand ontvangt als hij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. De pijlers zijn: 1) het staatspensioen (AOW) 2) het bedrijfspensioen 3) het individueel opgebouwde pensioen De tweede pijler, het bedrijfspensioen, wordt opgebouwd voor werknemers in loondienst. Werkgevers en werknemers leggen premie in bij pensioenfondsen, die de premies beleggen. Het stelsel van bedrijfspensioenen staat onder andere onder druk door lage beleggingsrendementen. Als gevolg daarvan zijn de bedrijfspensioenuitkeringen in de periode 2014 − 2018 gelijk gebleven, terwijl de cao-lonen en de consumentenprijzen in diezelfde periode wel zijn gestegen (zie bron 1). Gebruik bovenstaande tekst.

Gebruik de inleidende tekst en bron 1.

Toon met een berekening aan dat de koopkracht van de bedrijfspensioenuitkeringen tussen 2014 en 2018 met 4% is gedaald, afgerond op hele procenten.