Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2022 · tijdvak 1

Vraag 18Kiezen voor de oude dag

2 puntenPensioenen
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Zoek in de tekst op wat een gelijkspaarder kenmerkt en hoe de vervangingsratio wordt berekend.
  2. Vergelijk het percentage van deze deelnemer met het percentage dat bij een gelijkspaarder hoort.
  3. Bereken daarna het verschil in procenten en pas dat toe op het besteedbare inkomen vóór pensionering.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Let op dat de vraag naar het bedrag van het tekort vraagt, niet naar het pensioen zelf.
  • Schrijf het eindantwoord in euro's op en laat de eenheid niet weg.
  • Laat zien hoe je het percentage van het inkomen uitrekent, ook als dat maar één regel is.
VervangingsratioOnder-, over- en gelijkspaardersProcentberekening op een bedrag

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 17Alle vragenVraag 19 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Het Nederlands pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers, die samen de totale uitkering bepalen die iemand ontvangt als hij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. De pijlers zijn: 1) het staatspensioen (AOW) 2) het bedrijfspensioen 3) het individueel opgebouwde pensioen De tweede pijler, het bedrijfspensioen, wordt opgebouwd voor werknemers in loondienst. Werkgevers en werknemers leggen premie in bij pensioenfondsen, die de premies beleggen. Het stelsel van bedrijfspensioenen staat onder andere onder druk door lage beleggingsrendementen. Als gevolg daarvan zijn de bedrijfspensioenuitkeringen in de periode 2014 − 2018 gelijk gebleven, terwijl de cao-lonen en de consumentenprijzen in diezelfde periode wel zijn gestegen (zie bron 1). Gebruik bovenstaande tekst.

Gebruik de inleidende tekst en bron 1.

De Sociale Partners (werkgevers- en werknemersorganisaties) werken aan plannen om de premie-inleg voor het bedrijfspensioen flexibeler te verdelen over de werkzame periode: werknemers krijgen keuzevrijheid om de premie-inleg tijdelijk te verhogen of te verlagen. Om hetzelfde eindbedrag te kunnen halen, moet een tijdelijke premieverlaging in een periode gecompenseerd worden door een tijdelijke premieverhoging in een andere periode.

Het plan heeft voordelen, maar er zitten ook risico’s aan als de deelnemers niet verplicht kunnen worden om voor een vast eindbedrag te blijven sparen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat veel deelnemers dan keuzes maken waarbij ze te weinig pensioen opbouwen. Afhankelijk van het feit of een deelnemer een onder- of overspaarder is, kan een tijdelijke verlaging van de premie-inleg voor het bedrijfspensioen wel of niet risicovol zijn. Om te bepalen of een huishouden tot de onder-of overspaarders behoort, wordt gekeken naar de hoogte van de vervangingsratio. Onderspaarders, overspaarders, gelijkspaarders en vervangingsratio: − Onderspaarders zijn werknemers van wie het besteedbaar inkomen na pensionering naar verwachting 1) lager is dan het besteedbaar inkomen vóór pensionering 2) . − Overspaarders zijn werknemers van wie het besteedbaar inkomen na pensionering naar verwachting 1) hoger is dan het besteedbaar inkomen vóór pensionering 2) . − Gelijkspaarders zijn werknemers van wie het besteedbaar inkomen na pensionering naar verwachting 1) gelijk is aan het besteedbaar inkomen vóór pensionering 2) . besteedbaar inkomen na pensionering − Vervangingsratio = × 100% besteedbaar inkomen vóór pensionering noot 1 De verwachting is gebaseerd op eerder ingelegde premies. noot 2 Met ‘besteedbaar inkomen vóór pensionering’ wordt het gemiddelde besteedbare inkomen bedoeld over de gehele periode voor pensionering. Stel dat een pensioendeelnemer met een besteedbaar inkomen vóór pensionering van € 40.000 een vervangingsratio heeft van 90%.

Bereken het pensioenbedrag dat deze deelnemer per jaar tekortkomt in vergelijking met een gelijkspaarder.