Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2024 · tijdvak 2

Vraag 7Cashewnoten

2 puntenEconomische groei
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. In de figuur horen pijl 2 en pijl 3 samen bij het lange-termijn effect.
  2. Bij elke pijl bekijk je welk verband er staat, positief of negatief.
  3. Daarna bedenk je wat het ene gevolg voor het volgende betekent.
  4. Schrijf de schakels in volgorde op, zodat het verband van begin tot eind zichtbaar is.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Schrijf beide schakels uit, want alleen het eindresultaat levert geen punten op.
  • Controleer per pijl of het verband positief of negatief is, want een verkeerd teken maakt de keten fout.
  • Blijf bij de lange termijn en laat de korte-termijn gevolgen van pijl 1 buiten je antwoord.
Oorzaak-gevolgketens in een schemaKorte termijn tegenover lange termijnPositieve en negatieve verbanden in een figuur

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 6Alle vragenVraag 8 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Cashewnoten zijn een belangrijk exportproduct voor Tanzania en een belangrijke bron van inkomsten voor de vele cashewnotenboeren in dat land. De cashewnotenboeren bieden hun oogst aan op een veiling. De veilingklok laat een hoge startprijs zien. Daarna zakt de prijs per kilogram, totdat een koper akkoord is en de cashewnoten koopt voor de aangegeven prijs. Alle cashewnoten zijn van dezelfde soort en kwaliteit.

Op de veiling is een gemiddelde marktprijs van 1.550 Tanzaniaanse shilling per kilogram tot stand gekomen. Volgens de boeren is deze marktprijs te laag om de productiekosten te dekken. Om de boeren te behoeden voor faillissement, kondigt de president van Tanzania een minimumprijs van 3.300 Tanzaniaanse shilling per kilogram aan. Het overschot dat als gevolg van de minimumprijs ontstaat, zal worden opgekocht door de overheid. De nieuwe marktsituatie is geschetst in bron 1. De prijselasticiteit van het aanbod (Ea) is gedefinieerd als: % verandering aangeboden hoeveelheid Ea = % verandering prijs Gebruik bron 1 en bovenstaande definitie van de prijselasticiteit van het aanbod.

Gebruik bron 1.

Bij het besluit om in te grijpen in de markt, heeft de overheid een afweging gemaakt tussen de belangen van verschillende groepen in de samenleving. Een econoom stelt dat twee groepen financieel nadeel ondervinden van de ingreep: de kopers van de cashewnoten en de burgers van het land.

Een econoom stelt: “Om te kunnen concurreren met andere landen waar cashewnoten worden geproduceerd, zijn economische structuurontwikkelingen nodig. Bijvoorbeeld investeringen in nieuwe technologieën die leiden tot een toename van de arbeidsproductiviteit. Op de korte-termijn kunnen deze investeringen leiden tot een vermindering van de werkgelegenheid op de cashewnotenmarkt, maar op de lange-termijn zijn ze noodzakelijk voor het herstel ervan.” Het korte-termijn effect is in de figuur weergegeven door pijl 1. Het lange-termijn effect is in de figuur weergegeven door pijl 2 en pijl 3. Toelichting: een “ – “ betekent een negatief verband, een “ + ” betekent een positief verband. Gebruik pijl 1 uit de figuur.

Gebruik pijl 2 en 3 uit de figuur.

Leg het lange-termijn effect uit dat investeringen in arbeidsproductiviteit-verhogende technologieën kunnen leiden tot een toename van werkgelegenheid.