Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2026 · tijdvak 2

Vraag 22Stop: verkeersbordenkartel

2 puntenMarkt falen, overheidsingrijpen en welvaart
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bedenk eerst wie er bij deze aanbesteding betrokken is en wat het kartel daarin verandert.
  2. Denk daarna na over wie de gevolgen draagt, ook als die partij niet aan het kartel meedoet.
  3. Leg met een oorzaak-gevolg keten uit hoe het kartel tot die gevolgen leidt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Een uitleg die alleen zegt dat een kartel oneerlijk of verboden is, levert geen punt op, want je moet een gevolg voor anderen uitwerken.
  • Werk je uitleg uit in volledige zinnen met woorden als daarom of waardoor, zodat het verband duidelijk is.
  • Stop niet bij het kartel zelf, maar laat zien wat het buiten de twee ondernemingen betekent.
Externe effectenKartels en marktmachtAanbesteding door de overheid

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 21Alle vragenVraag 23 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De overheid van Nederland doet een aanbesteding voor nieuwe verkeersborden. Hiervoor vraagt ze alle vijf ondernemingen die actief zijn op deze markt, om een bod uit te brengen. De ondernemingen weten niet van elkaar wat de hoogte is van het bod dat zij gaan uitbrengen. De overheid kiest voor het laagste bod, omdat de productie en levering bij elke onderneming hetzelfde is.

Het aantal verkeersborden dat moet worden geproduceerd, is te groot voor één onderneming. De onderneming Rond en de onderneming Kruis zijn al herhaaldelijk met elkaar in gesprek geweest en hebben een geheime afspraak over hun productie en het bod dat zij gaan uitbrengen. Deze ondernemingen vormen dus een kartel.

Leg uit dat het kartel leidt tot negatieve externe effecten.