Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie havo/2026 · tijdvak 2

Vraag 5Druiven

2 puntenMarktmechanisme

Uitwerkbijlage

Print de uitwerkbijlage

Deze vraag beantwoord je op de uitwerkbijlage. Print hem en vul hem in, of neem de figuur over op papier. Stuur daarna een foto van wat je hebt ingevuld.

Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van de ingevulde uitwerkbijlage. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst in figuur 1 wat het totale surplus is, namelijk het gebied tussen vraag- en aanbodlijn.
  2. Kijk in de uitwerkbijlage waar de nieuwe vraaglijn ligt en hoe het nieuwe evenwicht verandert.
  3. Vergelijk het gebied tussen de lijnen voor en na de verandering en let op wat erbij komt of wegvalt.
  4. Leg daarna met de verandering van de evenwichtsprijs en -hoeveelheid uit waarom het surplus groter of kleiner wordt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Arceer het gebied in de uitwerkbijlage echt zichtbaar, want een alleen genoemd gebied levert geen punt op.
  • Geef in je verklaring aan of de evenwichtshoeveelheid en de evenwichtsprijs omhoog of omlaag gaan, niet alleen één van beide.
  • Schrijf de conclusie over het totale surplus ook uit, zodat duidelijk is of het toe- of afneemt.
Totaal surplus als consumenten- en producentensurplus samenEvenwicht van vraag en aanbod en verschuivingen van de vraaglijnVerklaren van veranderingen in surplus met evenwichtsprijs en -hoeveelheid

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 4Alle vragenVraag 6 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Fruit bevat veel gezonde voedingsstoffen en vitamines. Fruit wordt steeds populairder bij consumenten. Hierdoor is er sprake van een groei van deze markt.

Een econoom onderzoekt de totale markt voor druiven binnen de EU. Figuur 1 toont deze markt. Figuur 1 Druivenmarkt binnen de EU De vraaglijn geeft de betalingsbereidheid van consumenten weer voor geproduceerde druiven binnen de EU. Gebruik figuur 1.

Gebruik figuur 1.

De EU heeft kwaliteitseisen ingesteld voor druiven die ook gelden voor de import van de EU. Een van de kwaliteitseisen is een beperking van de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen. De econoom stelt dat deze kwaliteitseis gevolgen heeft voor de productiekosten van druiven.

De econoom onderzoekt de markt nadat de kwaliteitseis is ingegaan en schetst daarin een toegenomen vraag naar in de EU geproduceerde druiven (zie de uitwerkbijlage). Gebruik de uitwerkbijlage.

Toon aan of het totale surplus is toegenomen of afgenomen door de toegenomen vraag. Doe het als volgt: − Arceer de verandering van het totale surplus. − Geef de verklaring voor de verandering van het totale surplus.