Marktvraag: verschuiving van de collectieve vraaglijn
De collectieve vraaglijn kan naar links of naar rechts verschuiven. Dat gebeurt als iets verandert dat niet de prijs van het product zelf is, en het is een veelgebruikt onderdeel van het examen.
Wat er verschuift
De collectieve vraaglijn laat zien hoeveel consumenten bij elke prijs willen kopen. Verandert de prijs van het product zelf, dan beweeg je langs de lijn. Verandert iets anders, dan verschuift de hele lijn.
Vier oorzaken
Een verschuiving ontstaat door een verandering in een van deze vier dingen:
- het inkomen van consumenten
- de behoeften of voorkeuren van consumenten
- de prijzen van andere producten, zoals substituten
- het aantal vragers op de markt
Meer inkomen, een grotere behoefte of meer vragers leiden tot een verschuiving naar rechts. Denk aan fruit dat populairder wordt. Daardoor willen consumenten bij elke prijs meer kopen.
Richting van de verschuiving
Naar rechts betekent dat consumenten bij elke prijs meer willen kopen. Naar links betekent dat ze bij elke prijs minder willen kopen. Let op: een verschuiving verandert de vraag bij iedere prijs, en dat is iets anders dan een prijsverandering.
Gevolg voor de prijs
Bij een gelijkblijvend aanbod leidt een verschuiving naar rechts tot een hogere prijs. Het aanbod blijft dan gelijk, terwijl de vraag groter wordt. Daardoor stijgt de prijs.
Onthoud
Een verschuiving van de vraaglijn ontstaat door iets anders dan de prijs van het product zelf.
Vier oorzaken zijn inkomen, behoeften, prijzen van andere producten en het aantal vragers.
Meer vraag bij elke prijs betekent een verschuiving naar rechts.
Minder vraag bij elke prijs betekent een verschuiving naar links.
Bij een gelijk aanbod leidt een verschuiving naar rechts tot een hogere prijs.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag vul je vier keuzes in over de populariteit van fruit. Je vult de juiste begrippen in de redenering.
- 1
In de tekst staat dat fruit steeds populairder wordt bij consumenten.
Veelgemaakte fouten
Een prijsverandering wordt vaak verward met een verschuiving. Teken bij een prijsverandering een beweging langs de lijn en bij een andere oorzaak een verschuiving van de hele lijn.
Meer vraag wordt soms naar links getekend. Bij meer vraag bij elke prijs schuift de lijn altijd naar rechts.
Bij een verschuiving wordt vaak vergeten dat de vraag bij elke prijs verandert. Schrijf dus dat consumenten bij iedere prijs meer of minder willen kopen.
Snel checken
Het inkomen van consumenten stijgt. Het product is een normaal goed. Welke verschuiving van de collectieve vraaglijn past hierbij?
De prijs van een substituut van product X daalt. Wat gebeurt er met de collectieve vraaglijn van product X?