Verbanden tussen de mate waarin het inkomen verandert, de mate van de daaruit volgende vraagverandering en de inkomenselasticiteit van de vraag (alleen verbaal, niet rekenkundig en niet grafisch).

Sinds 2018 1× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Inkomen en vraag: de inkomenselasticiteit

Bij dit onderwerp leer je hoe een verandering van het inkomen de vraag naar een goed verandert. Dat verband komt vaak terug in examenvragen over consumentengedrag.

Het inkomen van huishoudens bepaalt mede hoeveel ze van een goed kopen. Als het inkomen stijgt, vragen mensen meestal meer van veel goederen. Hoeveel meer hangt af van het goed.

De inkomenselasticiteit van de vraag laat dat zien. Het is de mate waarin de vraag verandert als het inkomen verandert. Daarbij gaat het om procentuele veranderingen, niet om de absolute bedragen.

  • Bij een goed met een hoge inkomenselasticiteit stijgt de vraag procentueel veel als het inkomen stijgt.
  • Bij een goed met een lage inkomenselasticiteit stijgt de vraag procentueel weinig als het inkomen stijgt.

Luxe goederen hebben meestal een hoge inkomenselasticiteit. Mensen kopen ze pas echt meer als ze meer te besteden hebben. Noodzakelijke goederen hebben meestal een lagere inkomenselasticiteit, omdat mensen die altijd nodig hebben.

In hoogconjunctuur stijgen de inkomens. Daardoor stijgt de vraag naar luxe goederen procentueel sterker dan de vraag naar gewone goederen. Dat verklaart waarom de afzet van luxe levensmiddelen met een ander percentage groeit.

Onthoud

  • De inkomenselasticiteit van de vraag geeft aan hoe sterk de vraag verandert als het inkomen verandert.

  • Een hogere inkomenselasticiteit betekent een grotere procentuele vraagverandering bij dezelfde inkomensverandering.

  • Luxe goederen hebben meestal een hogere inkomenselasticiteit dan niet-luxe goederen.

  • In hoogconjunctuur stijgen de inkomens, en daarmee ook de vraag naar goederen.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

In de tekst van Dijkstra gaat het om de afzet van luxe en niet-luxe levensmiddelen in hoogconjunctuur. Leg uit waarom die afzet met een ander percentage stijgt. Gebruik inkomenselasticiteit.

  1. 1

    In hoogconjunctuur stijgen de gemiddelde inkomens.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen zeggen dat de vraag gelijk stijgt met het inkomen. Schrijf liever dat de vraag procentueel meer of minder stijgt dan het inkomen.

  • Leerlingen verwarren de inkomenselasticiteit met de prijselasticiteit. Let op dat het hier gaat om verandering van het inkomen, niet van de prijs.

  • Leerlingen noemen alleen dat luxe goederen duurder zijn. Leg uit dat het gaat om de gevoeligheid van de vraag voor een inkomensverandering.

Snel checken

Een goed heeft een hogere inkomenselasticiteit dan een ander goed. Wat betekent dat bij dezelfde stijging van het inkomen?

Het inkomen stijgt. De vraag naar vakanties stijgt veel, de vraag naar brood stijgt weinig. Welke uitspraak past het best?