Geloofwaardigheid van dreiging en vertrouwen
Een dreiging of belofte werkt alleen als de ander die gelooft. In deze les zie je wanneer een dreiging of vertrouwen de keuze van een partij bepaalt en daarmee de uitkomst van een spel.
Een dreiging is alleen geloofwaardig als de partij die dreigt er zelf beter van wordt wanneer ze de dreiging ook uitvoert. Anders gelooft de ander de dreiging niet en houdt die er geen rekening mee.
In een spel kijk je dit na met de uitkomsten in de matrix. Per keuze van de tegenpartij vergelijk je de uitkomsten van de dreigende partij. Is opzeggen steeds slechter dan verlengen, dan kiest de partij nooit voor de dreiging. Die dreiging is dan niet geloofwaardig.
Vertrouwen werkt anders. Partijen die vaker met elkaar samenwerken, hebben belang bij een goede relatie. Zo kan een partij een hoger voorstel doen, omdat de ander dan bereid is in te stemmen en de samenwerking voortzet. Dat verandert de keuze van beide partijen en daarmee de uitkomst.
Bij een eenmalig spel speelt toekomstige samenwerking geen rol. Bij herhaald contact wel, en daarom moet je altijd kijken of de situatie eenmalig is.
Onthoud
Een dreiging is geloofwaardig als uitvoering voor de dreigende partij zelf de beste keuze is.
Vergelijk per keuze van de tegenpartij de uitkomsten om te zien of de dreiging ooit de beste keuze is.
Als een strategie altijd beter is, heet die dominant.
Vertrouwen speelt vooral een rol als partijen in de toekomst vaker samenwerken.
Bij vertrouwen kan een partij een voorstel doen dat voor haarzelf minder oplevert, maar de samenwerking beschermt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Is de dreiging van FC Forward om het huurcontract op te zeggen geloofwaardig? Gebruik de getallen uit matrix 1.
- 1
De eerste getallen in elk vakje horen bij FC Forward, dus die lees je af.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen kijken alleen naar de hoogste uitkomst en vergeten de keuze van de tegenpartij. Vergelijk per keuze van de tegenpartij de twee strategieën van de dreigende partij.
Leerlingen denken dat een harde dreiging altijd geloofwaardig is. Kijk eerst of de dreigende partij er zelf beter van wordt als ze de dreiging uitvoert.
Leerlingen nemen vertrouwen mee bij een eenmalig spel. Gebruik toekomstige samenwerking alleen als partijen in de toekomst vaker met elkaar te maken krijgen.
Snel checken
Wanneer is een dreiging in een spel geloofwaardig?
Waarom kan Bouwrijk in situatie b een hoger bedrag voorstellen aan Schot in de Zaak?