Dat asymmetrische informatie leidt tot averechtse selectie en moral hazard.

Sinds 2018 14× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Asymmetrische informatie: averechte selectie en moral hazard

Asymmetrische informatie komt voor in veel markten, van verzekeringen tot staatsschulden. In het examen gaat het om de twee gevolgen averechte selectie en moral hazard.

Bij asymmetrische informatie weet de ene partij meer dan de andere. Vaak weet de verkoper, de verzekerde of de lener meer over de eigen situatie dan de koper, de verzekeraar of de schuldeiser.

Averechte selectie ontstaat vóór het contract. De partij met minder informatie kan goede en slechte risico's niet goed van elkaar onderscheiden. Daarom betaalt zij een gemiddelde premie of prijs. Dat is voor goede risico's te weinig. Zij stappen af, en er blijven vooral slechte risico's over. Bij een zorgverzekering zonder keuring kan dit gebeuren. Wie al ziek is, sluit sneller een verzekering af.

Moral hazard ontstaat ná het contract. Wie beschermd is tegen een verlies, gedraagt zich vaak minder voorzichtig. De andere partij kan dit gedrag niet goed zien of controleren. Zo kan een overheid die een deel van haar schuld kwijtgescholden krijgt minder hard werken aan het terugdringen van de rest.

Het verschil zit in het moment. Averechte selectie gaat over wie er in de markt komt. Moral hazard gaat over wat er daarna gebeurt.

Onthoud

  • Asymmetrische informatie betekent dat één partij meer weet dan de andere.

  • Averechte selectie treedt op vóór het contract, doordat slechte risico's zich eerder aanmelden.

  • Moral hazard treedt op ná het contract, doordat de beschermde partij zorgelozer handelt.

  • Bij beide problemen kan de partij met minder informatie het gedrag van de ander niet goed beoordelen.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Leg uit dat er een risico op moral hazard is van de Venezolaanse overheid. Gebruik de context over de kwijtschelding van schulden.

  1. 1

    Buitenlandse beleggers kwijtschelden een deel van de staatsschuld van Venezuela.

Veelgemaakte fouten

  • Verwar averechte selectie niet met moral hazard. Kijk of het probleem vóór of ná het contract ontstaat.

  • Denk niet dat moral hazard alleen bij verzekeringen speelt. Het kan ook bij banken, overheden en werknemers optreden.

  • Benoem niet alleen het informatieverschil. Leg ook uit welk gedrag daardoor verandert en wie daar last van heeft.

Snel checken

Welke situatie is een voorbeeld van moral hazard?

Waarom ontstaat averechte selectie bij een zorgverzekering zonder keuring?