Het bbp berekenen: vanuit productie, bestedingen en inkomen
Het bruto binnenlands product (bbp) laat zien hoeveel een land in een periode produceert. Het examen vraagt vaak of je de drie manieren van berekenen kent en kunt toepassen.
Het bruto binnenlands product (bbp) is de totale toegevoegde waarde van alle goederen en diensten die in een land worden gemaakt in een bepaalde periode. Het bbp kun je op drie manieren berekenen. Alle drie de manieren leveren hetzelfde bedrag op.
Vanuit productie
Toegevoegde waarde = omzet minus kosten van ingekochte grond- en hulpstoffen en leveringen door derden. Per bedrijf reken je uit wat het zelf toevoegt. Daarna tel je die bedragen van alle bedrijven op.
Vanuit bestedingen
BBP = consumptie + investeringen + overheidsbestedingen + export − import. Export telt mee, omdat buitenlanders hier geld uitgeven. Import trek je eraf, omdat dat geld naar het buitenland gaat.
Vanuit inkomen
BBP = arbeidsinkomen + kapitaalinkomen. Het arbeidsinkomen is de loonsom van werknemers plus de toegerekende lonen van zelfstandigen. Het kapitaalinkomen bestaat uit rente, dividend, pacht, huur en winst.
Bij een vraag over het bbp lees je eerst welke van de drie manieren bij de gegevens past. Daarna bepaal je of een bedrag een bestedingspost, een inkomen of een toegevoegde waarde is.
Onthoud
Het bbp is de totale toegevoegde waarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten.
Vanuit productie reken je per bedrijf de toegevoegde waarde uit: omzet minus kosten van ingekochte goederen en diensten.
Vanuit bestedingen telt het bbp consumptie, investeringen, overheidsbestedingen en export op, en trekt daarna import af.
Vanuit inkomen tel je arbeidsinkomen en kapitaalinkomen bij elkaar op.
Export is een bestedingspost, ook als de koper een buitenlander is die in Nederland koopt.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je bepalen of de bestedingen van buitenlandse toeristen in Nederland import, export of geen van beide zijn.
- 1
In de context besteden buitenlandse toeristen geld in Nederland.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen rekenen de omzet van een bedrijf op als toegevoegde waarde, terwijl je de kosten van ingekochte goederen en diensten eraf moet trekken.
Leerlingen zien een buitenlandse koper als import, terwijl het voor Nederland export is wanneer Nederlandse bedrijven aan het buitenland verkopen.
Leerlingen vergeten import af te trekken bij de bestedingenmethode, terwijl import niet bij het Nederlandse bbp hoort.
Snel checken
Een bakker koopt voor 400 euro meel en zout in en verkoopt daarna brood voor 1.000 euro. Wat is de toegevoegde waarde van de bakker?
In een land zijn de consumptie 300, de investeringen 100, de overheidsbestedingen 150, de export 200 en de import 180 miljard euro. Hoeveel is het bbp vanuit bestedingen?