Beperkingen van het bbp als welvaartsmaatstaf
Het bbp is de belangrijkste maatstaf voor de economische omvang van een land. Voor welvaart moet je het bbp toch kritisch bekijken, want het meet niet alles.
Het bbp meet de waarde van alle productie in een jaar. Het zegt daarom niet alles over welvaart.
Nominaal bbp is de waarde in lopende prijzen. Stijgen de prijzen, dan stijgt het nominale bbp ook zonder dat er meer wordt geproduceerd. Het reële bbp corrigeert daarvoor. Alleen het reële bbp laat zien of er echt meer is geproduceerd.
Het totale bbp kan stijgen omdat de bevolking groeit. Dan worden mensen niet per se rijker. Het bbp per hoofd van de bevolking geeft beter weer wat een gemiddeld persoon ter beschikking heeft. Vooral bij vergelijkingen tussen landen en over de tijd is dat nuttig.
Werk dat niet wordt aangegeven telt niet mee in het bbp. Zo werkt de informele sector, zoals zwart werk. Ook onbetaald huishoudelijk werk telt niet mee. Het bbp onderschat dan de echte productie.
Een fabriek die vervuilt verhoogt het bbp via de productie. De schade aan milieu en gezondheid wordt niet van het bbp afgetrokken. Positieve externe effecten, zoals een schoon milieu, worden evenmin als zodanig gewaardeerd. Daarom zegt het bbp niet alles over welvaart.
Onthoud
Het nominale bbp stijgt ook door hogere prijzen, het reële bbp corrigeert daarvoor.
Het bbp per hoofd van de bevolking zegt meer over welvaart dan het totale bbp.
Werk in de informele sector telt niet mee, dus het bbp onderschat de productie.
Negatieve externe effecten worden niet afgetrokken, positieve worden niet gewaardeerd.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag reken je na of het nominale bbp per hoofd van de bevolking in India in 2012–2017 bijna is verdubbeld.
- 1
Het reële bbp groeit met 48,2%, dus het indexcijfer is 148,2.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zien een stijging van het totale bbp en concluderen dat iedereen erop vooruitgaat. Kijk dan ook naar het bbp per hoofd van de bevolking.
Leerlingen lezen een stijging van het nominale bbp als groei van de productie. Corrigeer eerst voor inflatie met het reële bbp.
Leerlingen denken dat zwart werk of onbetaald huishoudelijk werk in het bbp zit. Dat telt niet mee, dus het bbp is dan te laag.
Snel checken
In een jaar stijgt het nominale bbp van een land met 5%. De prijzen stijgen met 3%. Hoe groot is de reële groei van het bbp ongeveer?
Welke situatie laat het bbp stijgen, terwijl de welvaart niet evenredig toeneemt?