Het saldo van de lopende rekening
De lopende rekening laat zien wat een land per saldo verdient of verliest in de handel met het buitenland. Het onderwerp komt vaak terug in het examen, omdat het verband legt met overheidsfinanciën, sparen en inflatie.
De lopende rekening van de betalingsbalans boekt alle transacties met het buitenland die over goederen, diensten en inkomens gaan. Ze bestaat uit drie onderdelen:
- de handelsbalans: export en import van goederen en diensten
- het primair inkomen: rente, dividend en lonen die naar of van het buitenland gaan
- het secundair inkomen: overdrachten zoals afdrachten aan de EU en giften
Een positief saldo betekent dat een land meer ontvangt dan het betaalt. Een negatief saldo betekent het omgekeerde. Het saldo verbetert als de export stijgt of de import daalt. Het saldo verslechtert als er meer rente naar het buitenland gaat.
In de tekst van een vraag zie je vaak een verband met het overheidssaldo en het particulier spaarsaldo. Een overheid of huishouden die meer uitgeeft dan binnenkomt, zorgt meestal voor een negatief saldo op de lopende rekening. Let daarbij goed op welke post verandert. Alleen de post die in de vraag genoemd wordt telt mee.
Onthoud
De lopende rekening bestaat uit de handelsbalans, het primair inkomen en het secundair inkomen.
Rente die een land aan het buitenland betaalt, verslechtert het saldo op de lopende rekening.
Een hogere export van goederen of diensten verbetert het saldo.
Een negatief overheidssaldo en een negatief particulier spaarsaldo geven samen vaak een negatief saldo op de lopende rekening.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je een economisch juiste redenering invullen over de betalingsbalans van Venezuela en de rente op staatsobligaties.
- 1
In de vraag staan een negatief overheidssaldo en een negatief particulier spaarsaldo. Die combinatie past bij een negatief saldo op de lopende rekening. Daarom kies je bij (1) negatief.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen rekenen rentebetalingen aan het buitenland tot de handelsbalans. Reken ze beter tot het primair inkomen, want dat is een andere post op de lopende rekening.
Leerlingen denken dat een hoge import altijd een negatief saldo betekent. Kijk beter naar het verschil tussen export en import, en naar de overige posten.
Snel checken
Een Nederlands bedrijf ontvangt rente van een buitenlandse lening. Op welke manier wordt dit geboekt?
Welke gebeurtenis verbetert het saldo van de lopende rekening van Nederland?