Conjunctuurindicatoren op korte termijn
Conjunctuur is het op- en neergaan van de economie op korte termijn. Met conjunctuurindicatoren volg je dat ritme, en het examen vraagt hoe ze op elkaar inwerken.
Economen volgen de conjunctuur met indicatoren. Je kunt ze in drie groepen verdelen.
Economische indicatoren meten de productie en de bestedingen. Het bbp is de belangrijkste. Daarnaast zijn er export, investeringen en consumptie. Vertrouwensindicatoren laten zien hoe huishoudens en bedrijven over de toekomst denken. Het consumentenvertrouwen en het producentenvertrouwen horen daarbij. Arbeidsmarktindicatoren gaan over werk. Denk aan de werkloosheid en de werkgelegenheid.
Bij elke indicator kijk je naar het niveau en naar de verandering. Het niveau is de stand op een moment. De verandering is het verschil met een eerdere periode. Een bbp kan hoger zijn dan vorig jaar en toch langzamer groeien. Dan stijgt het niveau, maar neemt de verandering af.
Indicatoren beïnvloeden elkaar vaak. Zo werkt een daling van het consumentenvertrouwen door in de consumptie en daarna in het bbp. Die ketens komen in het examen steeds terug.
Onthoud
Economische indicatoren zijn bbp, export, investeringen en consumptie.
Vertrouwensindicatoren zijn het consumentenvertrouwen en het producentenvertrouwen.
Arbeidsmarktindicatoren zijn de werkloosheid en de werkgelegenheid.
Bij elke indicator gaat het om het niveau en om de verandering.
Een indicator werkt via een keten door in een andere indicator.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
In deze vraag leg je uit hoe een daling van de aandelenkoersen via het consumentenvertrouwen het bbp kan verlagen.
- 1
Met de dalende aandelenkoersen daalt het vermogen van consumenten.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen verwarren het niveau met de verandering. Kijk bij elke indicator apart of de vraag naar de stand of naar de groei vraagt.
Leerlingen zien een daling van de koers als directe daling van het bbp. Schrijf de schakels op: vermogen, vertrouwen, bestedingen, productie en daarna het bbp.
Werkloosheid en werkgelegenheid worden door elkaar gehaald. Werkloosheid gaat over mensen zonder baan die werk zoeken, werkgelegenheid over het aantal banen.
Snel checken
Welke conjunctuurindicator hoort bij de vertrouwensindicatoren?
Het bbp is dit jaar hoger dan vorig jaar, maar de groei is lager dan vorig jaar. Wat is juist?