Budgetteren: kopen, sparen of lenen
Met een budgetplan zie je of een aankoop past binnen je inkomen. Op het examen reken je na of een gezin aan een norm voldoet en trek je daar een conclusie uit.
Een budgetplan zet je inkomen naast je uitgaven. Zo zie je of er geld overblijft voor een aankoop, sparen of lenen.
Bij de 50-30-20-regel verdeel je het inkomen in vaste vaste lasten, persoonlijke behoeften en sparen. Vaste lasten mogen ongeveer de helft van het inkomen zijn. Voor persoonlijke behoeften blijft ongeveer 30% over. De overige 20% zet je opzij om te sparen.
Als de vaste lasten hoger zijn dan 50%, past de regel niet. Dan moet je keuzes maken. Je kunt uitgaven verlagen, prioriteiten stellen of kijken of je tijdelijk minder spaart.
Sparen is zinvol bij een liquiditeitsoverschot. Lenen kan een oplossing zijn bij een tijdelijk tekort, maar lenen kost rente. Dat is alleen verantwoord als je de lening weer kunt terugbetalen.
- Tel de vaste lasten bij elkaar op.
- Deel het totaal door het inkomen en zet het om in een percentage.
- Vergelijk het percentage met de norm van 50%.
Onthoud
Een budgetplan zet inkomen en uitgaven naast elkaar.
Bij de 50-30-20-regel horen vaste lasten van ongeveer 50% van het inkomen.
Vaste lasten boven 50% betekenen dat je moet bezuinigen of keuzes maakt.
Sparen is zinvol bij een overschot, lenen bij een tijdelijk tekort, en lenen kost altijd rente.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bart en Anouk willen weten of hun vaste lasten in januari 2025 binnen de 50% van hun inkomen blijven.
- 1
Tel de vaste lasten op: € 928 + € 280 + € 1.378 = € 2.586.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen tellen alleen één post op en vergeten de andere vaste lasten. Tel alle vaste lasten uit de bron bij elkaar op.
Leerlingen schrijven geen conclusie op. Zeg altijd of het past of niet, en noem het percentage erbij.
Leerlingen lenen meteen bij een tekort. Kijk eerst of wachten of reserveren goedkoper is, want lenen kost rente.
Snel checken
Een gezin heeft een inkomen van € 2.400 per maand. De vaste lasten zijn € 1.300 per maand. Voldoen ze aan de 50%-regel?
Mark wil een fiets van € 600 kopen. Hij heeft nu € 400 en krijgt over drie maanden € 300 extra. Wat is het verstandigst?