Vraag 15Huizenmarkt als financiële zeepbel

Het land Mantano kende in 2015 en 2016 een neergaande conjunctuur. Opmerkelijk is dat desondanks steeds meer mensen een eigen huis bleken te kopen, gefinancierd met een hypothecaire lening. De regering vraagt aan econoom Ron Estate om te onderzoeken of dit mogelijk procyclisch kan uitwerken. Estate verzamelt gegevens over de huizenmarkt en de hypothecaire leningen in Mantano en presenteert de onderstaande tabellen. Tabel 1 verdeling eigen huizen en huurhuizen in het land Mantano jaar (per 31 december) 2004 2009 2014 2016 aantal woonhuizen 5.400.000 5.700.000 5.925.000 6.000.000 % eigen huizen 35 40 42 44 % huurhuizen 65 60 58 56 Tabel 2 gebruik van hypothecaire lening bij aankoop eigen huis jaar (per 31 december) 2004 2009 2014 2016 percentage bezitters van een eigen huis 70 81 90 92 met een uitstaande hypothecaire lening Tabel 3 omvang van hypothecaire lening en aankoopprijs van een eigen huis (gemiddelden omgerekend in euro’s) jaar (per 31 december) 2004 2009 2014 2016 omvang hypothecaire lening 110.000 130.000 169.000 190.000 aankoopprijs eigen huis 150.000 165.000 180.000 200.000 Estate komt tot de volgende bevindingen: a In een neergaande conjunctuur daalt gewoonlijk het percentage ‘eigen huizen’ binnen het totale aantal woonhuizen. b Mogelijk veroorzaakte de neergaande conjunctuur een verandering op de vermogensmarkt waardoor het percentage ‘eigen huizen’ per saldo toch steeg. c De totale hypothecaire schuld van bezitters van een eigen huis was aan het eind van 2016 hoger dan het bruto binnenlands product (bbp), dat in datzelfde jaar € 450 miljard bedroeg. d Een te grote verhouding tussen de totale hypothecaire leenschuld van eigen huizenbezitters en het bbp kan procyclisch uitwerken.

Estate ziet in tabel 3 een aanwijzing dat huizenbezitters met een hypotheekschuld in de periode 2004-2016 zich minder zorgen zijn gaan maken om financiële risico’s.

Laat met een berekening zien dat gegevens uit tabel 3 deze bevinding ondersteunen. Licht het antwoord toe.