Vraag 7Arbeidsproductiviteit in de lift

In een land publiceert een onderzoeksbureau gegevens over de gemiddelde arbeidsproductiviteit, de beloning van arbeid en de situatie op de arbeidsmarkt in de periode 2003-2014 (figuur 1 en tabellen 1 en 2). Als veroorzakende factoren voor de verandering van de arbeidsproductiviteit wordt alleen gekeken naar de ontwikkeling van de informatie- en communicatietechnologie (ICT) en van de scholing van de beroepsbevolking. Andere factoren blijven hier onbenoemd. Het bureau stelt: “In de periode van 2009-2013 heeft de stijging van de arbeidsproductiviteit niet geleid tot hogere reële loonkosten per uur.” Een econoom concludeert op basis van de figuur dat de reële loonkosten per eenheid product zijn gedaald, waardoor de winstgevendheid van bedrijven moet zijn gestegen. Figuur 1 Arbeidsproductiviteit en loonkosten, ontwikkelingen 2003-2014 (indexcijfers, 2003 = 100) 112 110,4 109,6 109,6 110 109,3 108,7 108,6 108,1 108 106,7 105,9 106 104,9 104 105,0 104,4 104,5 102,1 103,9 103,8 103,6 103,2 103,3 102 100 101,8 101,5 100 101,1 100 98 96 94 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Legenda: arbeidsproductiviteit per uur reële loonkosten per uur 1) Tabel 1 verandering arbeidsproductiviteit (%) per verklarende factor 2) 2) 2003-2008 2009 2010-2014 ICT +1,26 +0,27 +1,00 scholing van de beroepsbevolking +3,03 +0,80 +2,53 1) Percentages, toe te rekenen aan de genoemde factoren. Andere factoren die de arbeidsproductiviteit bepalen, blijven onbenoemd. 2) De percentages gelden voor het geheel van de periode, niet per jaar. Tabel 2 jaarlijkse verandering van het aantal gewerkte uren (%) 2003-2008 2009 2010-2014 jaarlijkse verandering gewerkte uren + 0,7 -1,4 -0,2

Leg uit onder welke voorwaarde een daling van de reële loonkosten per eenheid product kan leiden tot vergroting van de reële winst per eenheid product. Neem hierbij aan dat de overige kosten gelijk blijven.