Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vwo/2021 · tijdvak 3

Vraag 25Maatregelen die werken

2 puntenArbeidsmarkt en werkloosheid
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 24Alle vragenVraag 26 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

In een land is sprake van vergrijzing en een dalende arbeidsdeelname. Veel jongeren besluiten pas later te gaan werken en veel ouderen kiezen nog altijd voor een vervroegd pensioen. Dit is voor de overheid aanleiding om een onderzoek uit te laten voeren naar de ontwikkeling van de omvang van de beroepsgeschikte bevolking (bevolking tussen 15 en 70 jaar) en de arbeidsdeelname. De overheid wil aan de hand van het onderzoek haar beleid aanpassen. Figuur 1 is afkomstig uit het onderzoek. Figuur 1 Prognose ontwikkelingen 2020-2045 ontwikkeling 108 74 arbeids-beroepsgeschikte deelname bevolking 106 73 (in %) (2020 = 100) 104 72 102 71 100 70 98 69 96 68 94 67 92 66 90 65 2020 2025 2030 2035 2040 2045 Legenda: de arbeidsdeelname de beroepsgeschikte bevolking Beroepsbevolking in personen Arbeidsdeelname = × 100% Beroepsgeschikte bevolking

In het onderzoek staan twee beweringen over de economische gevolgen van de ontwikkeling van de arbeidsdeelname van 2020 tot 2040: 1 “De ontwikkeling van de arbeidsdeelname in figuur 1 kan op termijn leiden tot loonkosteninflatie. 2 Zonder groei van de arbeidsproductiviteit kan de loonkostenstijging, vanwege het open karakter van de economie, een negatief effect hebben op de economische groei van het land.”

Uit het onderzoeksrapport blijkt dat de arbeidsdeelname vooral daalt bij jongeren (18 tot 25 jaar). Econoom Van de Ven kijkt hierbij specifiek naar de hoogopgeleide jongeren die later toetreden tot de arbeidsmarkt. Zij vindt deze ontwikkeling zorgwekkend en voorziet nog meer problemen: “De dalende arbeidsdeelname van de hoogopgeleide jongeren zorgt voor een stijging van de lonen voor hoogopgeleiden. Hierdoor kan het aanbod van arbeid van de oudere hoogopgeleiden (de groep met een leeftijd tussen de 55 en 70 jaar) nu en over 40 jaar ook dalen.”

Volgens de econoom moet de arbeidsdeelname van zowel de jongere als de oudere hoogopgeleiden omhoog om op de middellange termijn te kunnen voldoen aan de vraag naar hoogopgeleide arbeidskrachten. In het onderzoeksrapport staat de volgende maatregel: “De pensioenuitkering, die gefinancierd wordt via het kapitaaldekkingsstelsel, begint niet langer voor iedereen bij 70 jaar, maar nadat men 45 jaar heeft gewerkt.”

Door deze maatregel zal de arbeidsdeelname van de hoogopgeleiden toenemen. De econoom vindt echter dat in het rapport geen rekening is gehouden met het optreden van andere gevolgen. Ze verwacht een positief gevolg voor de houdbaarheid van het pensioenstelsel en een mogelijk negatief gevolg voor de gemiddelde arbeidsproductiviteit.

Leg de verwachting van de econoom uit.