Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vwo/2022 · tijdvak 1

Vraag 18Loonquote onder de loep

2 puntenArbeidsmarkt en werkloosheid
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bij deze vraag werk je twee situaties uit: een laagconjunctuur en een hoogconjunctuur.
  2. Bedenk welke werknemers bij een verandering van de conjunctuur het eerst te maken krijgen met werk of geen werk.
  3. Kijk daarna wat er met het gemiddelde loonniveau gebeurt als die groep wegvalt of erbij komt.
  4. Gebruik figuur 2 om te laten zien hoe de loongroei daardoor afwijkt van de conjunctuur.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Leg bij beide situaties uit waarom het gemiddelde loon omhoog of omlaag gaat, niet alleen wat er met de werkgelegenheid gebeurt.
  • Noem bij elke situatie de reden die uit de eigenschap van flexibele contracten volgt, zodat je redenering compleet is.
  • Koppel de begrippen laagconjunctuur en hoogconjunctuur aan de juiste situatie, want een omgekeerde koppeling kost punten.
flexibele schilconjunctuur en werkgelegenheidgemiddeld loonniveau en samenstelling van de werknemers

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 17Alle vragenVraag 19 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Een steeds kleiner deel van de economische groei is de afgelopen jaren ten goede gekomen aan de productiefactor arbeid. Econoom Van Nassau onderzocht in 2018 mogelijke oorzaken van deze daling van de loonquote (het totale loon van alle werknemers in bedrijven als percentage van de totale netto toegevoegde waarde van bedrijven). Hij gebruikt figuur 1. Figuur 1 Factoren van invloed op de loonquote Toelichting: globalisering houdt in dat er sprake is van een groeiende internationale handel en buitenlandse investeringen en een toegenomen betekenis van multinationals.

Van Nassau verwacht echter dat krapte op de arbeidsmarkt tijdens de hoogconjunctuur in 2019 wel degelijk zal leiden tot een relatief sterkere ontwikkeling van de lonen, waardoor de loonquote in 2019 wel zal stijgen. Hij onderbouwt deze verwachting met gegevens uit tabel 1. Tabel 1 macro-economische gegevens procentuele ontwikkeling 2019 t.o.v. 2018 productievolume in bedrijven 2,7 inflatie 2,5 gemiddeld loon per arbeidsuur in bedrijven 4,0 werkgelegenheid in arbeidsuren in bedrijven 1,5 arbeidsproductiviteit in bedrijven 1,2

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat werknemers met een flexibel contract gemiddeld een relatief laag loon hebben ten opzichte van werknemers met een vast contract. Op basis van dit onderzoek stelt econoom Van Houtven dat de ontwikkeling van de loonquote afhangt van de conjunctuur en de flexibele schil. De flexibele schil is het aantal flexibele contracten in verhouding tot het aantal vaste arbeidscontracten. Zij doet de volgende uitspraak: “De flexibele schil zorgt ervoor dat de loongroei minder afneemt in een laagconjunctuur en minder toeneemt in een hoogconjunctuur.” Dit is grafisch weergegeven in figuur 2. Figuur 2 Effect flexibele schil op de loongroei Toelichting: De loongroei is de ontwikkeling van het gemiddeld loonniveau. In de figuur wordt verondersteld dat de loongroei gelijk opgaat met de conjunctuur

Leg uit dat de flexibele schil ervoor zorgt dat de loongroei minder afneemt in een laagconjunctuur en minder toeneemt in een hoogconjunctuur.