Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vwo/2022 · tijdvak 3

Vraag 21Wijzer van de conjunctuurklok

2 puntenConjunctuur
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Kijk eerst naar de positie en de beweging van het consumentenvertrouwen in figuur 1.
  2. Bedenk welke fase van de conjunctuur daarbij hoort, met de tekst over de stand van de economie erbij.
  3. Denk daarna na over wat deze fase doet met de vraag naar goederen en met de winst van bedrijven.
  4. Sluit af met wat dat betekent voor de aandelenkoersen, in één logische keten van oorzaak naar gevolg.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Gebruik niet alleen de stand van de conjunctuur als onderbouwing, want de richting van het vertrouwen telt ook mee.
  • Schrijf de tussenstappen uit, anders ontbreekt het verband tussen het vertrouwen en de koers.
  • Let op dat je de beweging van het vertrouwen ten opzichte van het vorige kwartaal benoemt, niet alleen de positie.
conjunctuurklok en conjunctuurfasenconsumentenvertrouwen als indicatorgevolgen van de conjunctuur voor bedrijfswinst en aandelenkoerseneen oorzaak-gevolgketen onderbouwen

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 20Alle vragenVraag 22 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

Hans is beleggingsadviseur bij een bank. Hij gebruikt een aangepaste versie van de conjunctuurklok (figuur 1) om de stand en het verloop van de economie te voorspellen. Hiermee kan hij inschatten hoe bijvoorbeeld aandelenkoersen zich zullen ontwikkelen en kan hij zijn beleggingsadviezen onderbouwen. Deze conjunctuurklok is samengesteld door een statistisch bureau en laat van een aantal indicatoren zien of deze duiden op een opgang of neergang van de conjunctuur. De symbolen staan op de plaats die de positie van de indicator in het laatste kwartaal van 2017 aangeeft. De schaalverdeling op de assen geldt alleen voor de verandering van het reële bbp, de uitvoer en de reële investeringen. Voor consumentenvertrouwen en werkloosheid geldt een afwijkende schaal. Zo geldt voor het consumentenvertrouwen dat dit zich in een hoogconjunctuur bevindt, maar wel is afgenomen ten opzichte van het vorige kwartaal. figuur 1 conjunctuurklok van kwartaal 4 (2017) boven de trend boven de trend boven de trend (in procentpunt) (in procentpunt) (in procentpunt) 0,4 0,4 0,4 0,3 0,3 0,3 0,2 0,2 0,2 afname groei afname groei afname groei 0,1 0,1 0,1 toename groei toename groei toename groei t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig t.o.v. vorig kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal kwartaal in procent- in procent- in procent- -0,4 -0,4 -0,4 -0,3 -0,3 -0,3 -0,2 -0,2 -0,2 -0,1 -0,1 -0,1 0 0,1 0,1 0,1 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3 0,3 0,4 0,4 0,4 in procent- in procent- in procent-punten punten punten -0,1 -0,1 -0,1 punten punten punten -0,2 -0,2 -0,2 -0,3 -0,3 -0,3 -0,4 -0,4 -0,4 onder de trend onder de trend onder de trend (in procentpunt) (in procentpunt) (in procentpunt) Legenda: Legenda: Legenda: = procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte = procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte = procentuele stijging van het reële bbp ten opzichte van het voorafgaande kwartaal van het voorafgaande kwartaal van het voorafgaande kwartaal = procentuele stijging van de reële investeringen = procentuele stijging van de reële investeringen = procentuele stijging van de reële investeringen door bedrijven. door bedrijven. door bedrijven. = consumentenvertrouwen = consumentenvertrouwen = consumentenvertrouwen = werkloosheid = werkloosheid = werkloosheid = uitvoer = uitvoer = uitvoer Toelichting: de trendmatige ontwikkeling van het bbp is 0,3% reële groei per kwartaal. Hans leest in een toelichting op de conjunctuurklok dat de werkloosheid een achterlopende indicator is. De werkloosheid begint pas af te nemen als er al enige tijd een opgaande conjunctuur is.

Hans verwacht dat de investeringen van bedrijven in het eerste kwartaal van 2018 in het kwadrant rechtsboven zullen liggen. Hij baseert deze verwachting op een andere indicator in de conjunctuurklok.

Ondanks de hoogconjunctuur is Hans voorzichtig in zijn voorspellingen over de aandelenkoersen. Op basis van zijn analyse van de conjunctuurklok over het laatste kwartaal van 2017 voorspelt Hans een mogelijke daling van de aandelenkoersen in 2018 tegen de achtergrond van de ontwikkeling van het consumentenvertrouwen.

Onderbouw de voorspelling van Hans in het advies.