Stipstip
ExamensPrijzenOuders
Zet me op de lijst

Echte examenvragen, nagekeken per scorepunt.

Zet me op de lijst

Oefenen

  • Examens per vak
  • Examenrooster 2027
  • Op de wachtlijst

Rekenen

  • Cijfer berekenen
  • Ben ik geslaagd?

Stip

  • Prijzen
  • Voor ouders
  • Voor scholen
  • Blog

stip

  • Voorwaarden
  • Privacy
  • Cookies
  • Disclaimer
  • Auteursrecht melden
  • Over Stip

© 2026 Stip

Examens, correctievoorschriften en normeringen: College voor Toetsen en Examens.

Economie vwo/2023 · tijdvak 2

Vraag 15Kostenpost

2 puntenVraag en Aanbod
Foto van je antwoord

Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.

Hoe pak je dit aan?
  1. Bekijk eerst in figuur 1 hoe de afzet en de omzet van brievenpost zich hebben ontwikkeld.
  2. Vergelijk daarna de procentuele daling van de afzet met die van de omzet, en bedenk wat dat voor de prijs betekent.
  3. Kijk dan in figuur 2 naar de pakketbezorging en vergelijk daar de procentuele stijging van afzet en omzet.
  4. Trek ten slotte een conclusie over de prijzen van beide diensten en wat dat over kruissubsidie zegt.

Hier verliezen leerlingen punten

  • Je noemt alleen de cijfers uit de figuren, zonder uit te leggen wat ze betekenen voor de prijs.
  • Je vergelijkt de absolute veranderingen in plaats van de procentuele veranderingen van afzet en omzet.
  • Je schrijft dat kruissubsidie zeker is, terwijl je met de figuren alleen kunt zeggen dat het mogelijk is.
Afzet en omzetProcentuele veranderingPrijselasticiteit en prijsontwikkelingKruissubsidie

Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.

← Vraag 14Alle vragenVraag 16 →

Vastgelopen?

Stip helpt je op weg met een hint, zonder het antwoord te verklappen. Na het nakijken legt Stip precies uit waar je punten liet liggen.

Vraag Stip om hulp
Hulp nodig?
De vraag als tekst

De overheid van een land vindt het belangrijk dat brievenpost dagelijks wordt bezorgd tegen een voor iedereen betaalbare prijs en heeft PostNV een tijdelijk wettelijk monopolie gegeven. PostNV streeft naar maximale totale winst. De winstgevendheid van brievenpost komt onder druk te staan, omdat gezinnen en bedrijven brievenpost steeds vaker vervangen door e-mail en andere digitale communicatievormen. Bureau Economisch Onderzoek (BEO) onderzoekt de markt van brievenpost en de effecten van de afgenomen vraag naar brievenpost. Daartoe hanteert het BEO onderstaand model. Qv 0 = − 500P + 1.225 Qv 1 = − 500P + 1.125 TK = 0,66Q + 300 waarbij: Qv 0 = aantal bezorgde brieven in miljoenen in de uitgangssituatie Qv 1 = aantal bezorgde brieven in miljoenen bij afgenomen behoefte TK = totale kosten in miljoenen euro’s P = prijs per brief in euro’s In de uitgangssituatie worden er 447,5 miljoen brieven bezorgd. BEO rekent in het model met een prijs van € 1,56 (afgerond).

PostNV streeft naar maximale winst, maar aandeelhouders willen daarbij dat de winst per product minstens 10% van de gemiddelde totale kosten is.

Econoom Van Gorkum reageert: “Uit marktonderzoek blijkt dat in de nieuwe situatie, consumenten en bedrijven prijselastisch reageren bij een verhoging van het posttarief en prijsinelastisch bij een verlaging van het tarief.”

Figuur 1 Indexcijfers afzet en omzet van PostNV op de brievenpostmarkt (2010 = 100) Figuur 2 Indexcijfers afzet en omzet van PostNV op de pakketbezorgingsmarkt (2012 = 100) Naast brievenpost is PostNV ook actief in pakketbezorging waar PostNV een grote speler is. Het is daarom mogelijk dat PostNV aan kruissubsidie heeft gedaan om de concurrentiepositie op de markt van pakketbezorging te versterken. Kruissubsidie betekent dat PostNV brievenpost relatief duurder maakt om pakketpost relatief goedkoper te maken om zo beter te kunnen concurreren op de markt van pakketpost.

Leg op basis van figuur 1 en 2 uit hoe er kan worden afgeleid dat er sprake kan zijn geweest van kruissubsidie.