Verschuiving van de aanbodlijn
Bij dit onderwerp leer je wat de aanbodlijn doet als de kosten, de technologie of het aantal aanbieders verandert. Dit komt vaak terug in examenvragen over prijzen en hoeveelheden.
Een aanbodlijn laat zien hoeveel aanbieders bij elke prijs willen verkopen. Verandert er iets anders dan de prijs van het product zelf, dan verschuift de hele lijn. Je spreekt dan van een verschuiving van de aanbodlijn, niet van een beweging langs de lijn.
Er zijn drie oorzaken die je moet kennen:
- Een verandering van de prijs van productiefactoren, zoals lonen of grondstoffen. Stijgen de kosten, dan bieden aanbieders bij elke prijs minder aan, en de lijn verschuift naar links.
- Een technische ontwikkeling. Met een betere techniek is produceren goedkoper of sneller, dus de lijn verschuift naar rechts.
- Een verandering van het aantal aanbieders. Komen er nieuwe aanbieders op de markt, dan is het totale aanbod groter en verschuift de lijn naar rechts. Vertrekken aanbieders, dan verschuift de lijn naar links.
Een subsidie per product werkt als een lagere kostprijs. Producenten bieden daardoor bij elke prijs meer aan. Een heffing werkt andersom en verschuift de aanbodlijn naar links.
Bij een verschuiving verandert het evenwicht. Het nieuwe evenwicht vind je door de nieuwe aanbodvergelijking gelijk te stellen aan de vraagvergelijking.
Onthoud
Een verschuiving van de aanbodlijn komt door iets anders dan de prijs van het product zelf.
Hogere kosten van productiefactoren verschuiven de aanbodlijn naar links.
Technische ontwikkeling en meer aanbieders verschuiven de aanbodlijn naar rechts.
Een subsidie per product verlaagt de kosten, dus de aanbodlijn schuift naar rechts.
Het nieuwe evenwicht bereken je met de nieuwe aanbodvergelijking.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag reken je uit hoeveel CO2 minder wordt uitgestoten door de heffing op product A en de subsidie op product B.
- 1
Markt B zonder subsidie: 2P − 20 = −2P + 80, dus P = 25 en Q = 30.000 stuks.
Veelgemaakte fouten
Je verschuift de aanbodlijn niet bij een prijsverandering van het product zelf, daar beweeg je langs de lijn.
Je vergeet bij een subsidie de bedragen op te tellen of af te trekken, terwijl je de nieuwe aanbodvergelijking moet opstellen met de prijs die de producent ontvangt.
Je verwart de richting van de verschuiving. Hogere kosten geven een verschuiving naar links en meer aanbieders geven een verschuiving naar rechts.
Snel checken
Welke verandering verschuift de aanbodlijn naar links?
Een technische ontwikkeling zorgt dat bedrijven met minder arbeid hetzelfde product maken. Wat gebeurt er met de aanbodlijn?