Break-even-afzet bij totale en gemiddelde kosten en opbrengsten
Bij break-even maakt een bedrijf geen winst en geen verlies. Dit onderwerp komt vaak terug in vragen over een nieuwe medewerker of een nieuwe investering.
Bij break-even zijn de totale opbrengsten (TO) gelijk aan de totale kosten (TK). De afzet op dat punt heet de break-even-afzet.
De berekening verloopt in drie stappen. Eerst schrijf je de totale opbrengst als prijs maal afzet. Daarna stel je de totale kosten op uit vaste en variabele kosten. Tot slot los je de afzet q op uit TO = TK.
Ook met gemiddelden kom je op dezelfde afzet uit. Gemiddeld totale kosten (GTK) zijn totale kosten gedeeld door de afzet. Gemiddeld totale opbrengst (GTO) is de totale opbrengst gedeeld door de afzet. Omdat je door dezelfde afzet deelt, geldt bij break-even ook GTO = GTK.
Vaste kosten veranderen niet als de afzet stijgt. Variabele kosten per stuk veranderen wel. Daarom schrijf je de totale kosten als vaste kosten plus variabele kosten per stuk maal q.
In een grafiek is break-even het snijpunt van de opbrengstlijn en de kostenlijn. Links van dat punt lijdt het bedrijf verlies. Rechts ervan maakt het winst.
Onthoud
Break-even is de afzet waarbij de totale opbrengst gelijk is aan de totale kosten.
De totale kosten bestaan uit vaste kosten plus variabele kosten.
Gemiddelde kosten en gemiddelde opbrengst geven dezelfde break-even-afzet als de totale waarden.
Een onbekende kostenpost bereken je door de vergelijking TO = TK op te lossen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bedrijf Schoon wil afval inkopen bij Cirkel. Welke inkoopprijs per kilogram is het hoogst mogelijk, zodat Schoon bij 100.000 kilogram break-even draait?
- 1
Break-even betekent dat TO = TK.
Veelgemaakte fouten
Vaste kosten worden vaak weggelaten bij TK, terwijl ze wel meetellen. Tel ze altijd op bij de variabele kosten.
Totale en gemiddelde waarden worden door elkaar gehaald. Reken met TO en TK, of deel beide door de afzet.
Een kostenpost per stuk wordt zonder afzet genoteerd, als 2 of a. Schrijf die als 2q of aq.
Snel checken
Een bedrijf verkoopt een product voor 8 euro per stuk. De vaste kosten zijn 240.000 euro en de variabele kosten zijn 4 euro per stuk. Bij welke afzet is er break-even?
Een bedrijf verkoopt een product voor 10 euro per stuk. De totale kosten zijn 60.000 euro vast plus 6 euro per stuk. Bij welke afzet zijn de gemiddeld totale kosten gelijk aan de gemiddeld totale opbrengst?