Vraag en aanbod: verschuivingen en hun effect op prijs, hoeveelheid en omzet
In vrijwel elke marktvraag op het examen speelt een verandering van vraag of aanbod een rol. Je moet dan kunnen bepalen wat er met de evenwichtsprijs, de evenwichtshoeveelheid en de omzet gebeurt.
Vraag en aanbod bepalen samen de evenwichtsprijs en de evenwichtshoeveelheid. De prijs komt op het punt waar de vraag gelijk is aan het aanbod. Bij die prijs wordt de hoeveelheid verhandeld waarop beide curven elkaar snijden.
Veranderingen verschuiven de vraagcurve of de aanbodcurve. Een verschuiving naar rechts betekent dat er bij elke prijs meer wordt gevraagd of aangeboden. Een verschuiving naar links betekent het omgekeerde.
Verschuiving van de vraag. Neemt de vraag toe, dan stijgen de evenwichtsprijs en de evenwichtshoeveelheid. Neemt de vraag af, dan dalen beide. Het aanbod blijft dan gelijk.
Verschuiving van het aanbod. Neemt het aanbod toe, dan daalt de evenwichtsprijs en stijgt de evenwichtshoeveelheid. Neemt het aanbod af, dan stijgt de prijs en daalt de hoeveelheid.
Omzet. De totale evenwichtsopbrengst is de evenwichtsprijs maal de evenwichtshoeveelheid, dus omzet = P × Q. Stijgt de vraag terwijl het aanbod gelijk blijft, dan stijgen P en Q allebei. De omzet stijgt dan dus ook. Daalt de vraag, dan dalen P en Q en daalt de omzet.
Onthoud
Het evenwicht ligt waar vraag en aanbod elkaar snijden.
Een verschuiving naar rechts betekent meer vraag of aanbod bij elke prijs.
Bij een toename van de vraag stijgen de evenwichtsprijs en de evenwichtshoeveelheid.
Bij een toename van het aanbod daalt de evenwichtsprijs en stijgt de hoeveelheid.
De omzet is de evenwichtsprijs maal de evenwichtshoeveelheid.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Waarom daalt de wisselkoers van de AWG? Het gaat om een verandering in de vraag naar AWG op de valutamarkt.
- 1
Minder investeringen in zonnepanelen en windturbines betekent dat Amerikaanse bedrijven minder AWG nodig hebben.
Veelgemaakte fouten
Een verschuiving van de curve is iets anders dan een beweging langs de curve, dus teken de nieuwe curve en lees daar het nieuwe snijpunt af.
De omzet hangt van de prijs en de hoeveelheid af, dus reken niet alleen met de prijs maar kijk ook of de hoeveelheid meebeweegt.
Vraag en aanbod worden vaak door elkaar gehaald, dus bepaal eerst welke curve verschuift voordat je conclusies trekt.
Snel checken
De vraag naar een product neemt toe, terwijl het aanbod gelijk blijft. Wat gebeurt er met de evenwichtsprijs en de evenwichtshoeveelheid?
De vraag naar een product daalt, terwijl het aanbod gelijk blijft. Wat gebeurt er met de totale omzet van de aanbieders?