Substitutiegoederen en complementaire goederen
Goederen kunnen elkaars vervanger zijn, of juist samen gebruikt worden. Met de kruislingse elasticiteit zie je welk van de twee het is, en dat is belangrijk voor het examen.
Bij de vraag naar een goed speelt de prijs van andere goederen mee. Hoeveel de vraag naar product A verandert als de prijs van product B verandert, meet je met de kruislingse prijselasticiteit.
De formule is: procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid van A gedeeld door procentuele verandering van de prijs van B.
Het teken van de kruislingse elasticiteit vertelt je de verhouding tussen de goederen.
-
Een positieve kruislingse elasticiteit betekent substitutiegoederen. Stijgt de prijs van B, dan stijgt de vraag naar A. Daalt de prijs van B, dan daalt de vraag naar A.
-
Een negatieve kruislingse elasticiteit betekent complementaire goederen. Stijgt de prijs van B, dan daalt de vraag naar A, want de goederen horen bij elkaar.
Een kruislingse elasticiteit van nul betekent dat de goederen los van elkaar staan. Let op de richting van de prijsverandering. Die bepaalt of de vraag naar het andere goed stijgt of daalt.
Onthoud
Substitutiegoederen kun je elkaar vervangen. De kruislingse elasticiteit is positief.
Complementaire goederen gebruik je samen. De kruislingse elasticiteit is negatief.
De vraag naar goed A verandert in dezelfde richting als de prijs van goed B bij substituten.
Het teken van de kruislingse elasticiteit bepaalt of de goederen substituten of complementen zijn.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag gaat het om het effect van een prijsdaling van product B op de CO2-uitstoot van product A.
- 1
De kruislingse elasticiteit is het procentuele effect op de vraag naar A, gedeeld door het procentuele effect van de prijs van B.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen denken dat een positief teken complementen betekent. Onthoud dat een positief teken substituten laat zien en een negatief teken complementen.
Leerlingen vergeten de richting van de prijsverandering mee te nemen. Reken eerst uit of de prijs stijgt of daalt, en pas dan de richting van de vraag aan.
Leerlingen gebruiken alleen het begrip vraag zonder de koppeling met de productie of uitstoot. Maak de keten af tot aan het gevolg voor de uitstoot.
Snel checken
Wat gebeurt er met de vraag naar product A als de prijs van product B stijgt, bij een positieve kruislingse elasticiteit?
Welke uitspraak over complementaire goederen klopt?