Prijs en afzet bij maximale winst
Een aanbieder kiest de afzet waarbij de winst het grootst is. Dit onderwerp laat zien hoe de marktstructuur die keuze beïnvloedt, en het komt terug in de examenvragen over winstmaximalisatie.
Een aanbieder verkoopt extra producten zolang de extra opbrengst minstens zo groot is als de extra kosten. Het punt waar de marginale opbrengst gelijk is aan de marginale kosten bepaalt de afzet bij maximale winst.
Daarna lees je de prijs af bij die afzet. Dat doe je met de prijsafzetfunctie of de vraaglijn.
Bij volkomen concurrentie kan één aanbieder de prijs niet beïnvloeden. De marginale opbrengst is dan gelijk aan de prijs. Hij verkoopt dus tot de prijs gelijk is aan de marginale kosten.
Bij monopolie, oligopolie en monopolistische concurrentie ligt de marginale opbrengst onder de prijs. Wie meer wil verkopen moet de prijs verlagen. Daardoor ligt de prijs bij maximale winst hoger dan de marginale kosten.
De marktstructuur bepaalt hoeveel marktmacht de aanbieder heeft. Veel concurrenten en vrije toetreding verkleinen die macht. Weinig aanbieders of unieke goederen vergroten de ruimte om de prijs te bepalen.
Voor de winst heb je de totale opbrengst en de totale kosten nodig. De winst is de totale opbrengst min de totale kosten.
Onthoud
Maximale winst ligt bij MO = MK.
De prijs lees je af uit de prijsafzetfunctie bij die afzet.
Bij volkomen concurrentie is de prijs gelijk aan de marginale opbrengst.
Bij monopolie en andere marktvormen met marktmacht ligt de prijs boven de marginale kosten.
Totale kosten bestaan uit constante en variabele kosten.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Safetybell wil de maximale totale winst weten. De prijsafzetfunctie en de kosten staan in tabel 1.
- 1
Stel de totale opbrengst op uit P = −50Q + 400: TO = −50Q² + 400Q.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen zetten de prijs gelijk aan de marginale kosten. Bij een monopolist, oligopolie of monopolistische concurrentie reken je met MO = MK en lees je daarna de prijs af.
Ze verwarren de afzet met de prijs. Eerst vind je de afzet, daarna zoek je de prijs die bij die afzet hoort.
Ze vergeten de constante kosten bij de totale kosten op te tellen. Voor de winst heb je TK = TCK + TVK nodig.
Snel checken
Een monopolist heeft de vraagfunctie P = 100 − Q. Zijn marginale kosten zijn MK = 20 + 2Q. Welke afzet en prijs geven maximale winst?
Een aanbieder op volkomen concurrentie verkoopt tegen een marktprijs van € 12. Zijn marginale kosten zijn MK = 2Q + 4. Hoeveel verkoopt hij bij maximale winst?