Consumentensurplus
Consumentensurplus is het voordeel dat kopers overhouden als ze minder betalen dan ze voor een product over hebben. Het begrip helpt je te zien wie profiteert van een prijs, een tarief of een verandering in de markt.
Elke vrager heeft een betalingsbereidheid. Dat is het bedrag dat hij maximaal voor een product wil betalen.
Als de marktprijs lager is dan die betalingsbereidheid, houdt de vrager geld over. Dat verschil heet het consumentensurplus van die vrager.
Consumentensurplus per vrager = betalingsbereidheid − marktprijs. Het totale consumentensurplus is de som van deze verschillen over alle vragers die meer willen betalen dan de marktprijs.
Vragers die precies de marktprijs willen betalen, hebben geen consumentensurplus. Ook vragers die minder willen betalen dan de prijs kopen niet.
Een lagere prijs vergroot het consumentensurplus van de vragers die al kochten. Bovendien kunnen er nieuwe vragers bijkomen, die nu wel willen kopen. Een hogere prijs doet het omgekeerde.
Bij prijsdiscriminatie betaalt iedere vrager zijn eigen betalingsbereidheid. Dan blijft er geen verschil over en is het consumentensurplus nul.
Onthoud
Consumentensurplus is betalingsbereidheid minus de betaalde prijs.
Een lagere prijs geeft de kopers meer consumentensurplus.
Vragers die precies de prijs betalen die ze over hebben, houden niets over.
Bij perfecte prijsdiscriminatie is het consumentensurplus nul.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag moet je uitleggen waarom de woordvoerder van Trains denkt dat het consumentensurplus van recreanten kan stijgen.
- 1
Het consumentensurplus is het verschil tussen de betalingsbereidheid van een reiziger en de prijs die hij betaalt.
Veelgemaakte fouten
Je haalt de betalingsbereidheid en de prijs door elkaar. Reken altijd betalingsbereidheid min prijs, niet andersom.
Je denkt dat consumentensurplus alleen uit het aantal verkochte producten komt. Kijk naar het verschil per vrager tussen wat hij wil betalen en wat hij betaalt.
Je vergeet dat ook nieuwe vragers consumentensurplus kunnen krijgen. Denk bij een lagere prijs ook aan vragers die nu wel gaan kopen.
Snel checken
Een reiziger heeft een betalingsbereidheid van € 6 voor een kaartje. Het kaartje kost € 4. Hoeveel consumentensurplus heeft deze reiziger?
Welke verandering verkleint het consumentensurplus van een vrager met een betalingsbereidheid van € 8?