Producentensurplus
Producentensurplus laat zien hoeveel producenten meer ontvangen dan de prijs waartegen ze bereid waren te verkopen. Bij deze vraag zie je hoe een overheidsprogramma dat surplus laat stijgen.
Producentensurplus is het verschil tussen de marktprijs en de prijs waartegen producenten bereid zijn aan te bieden.
Elke producent heeft een minimumprijs. Die prijs hoort bij zijn plek op de aanbodcurve. Bij een hogere marktprijs ontvangt hij meer dan hij minimaal wilde. Het verschil tel je op over alle producenten. Dat totaal is het producentensurplus.
In een grafiek is het producentensurplus het gebied boven de aanbodcurve en onder de marktprijs. Bij een lineaire aanbodcurve is dat gebied meestal een driehoek. De oppervlakte reken je uit met ½ × basis × hoogte.
Als de overheid een hogere prijs garandeert, schuift de marktprijs omhoog. Het producentensurplus stijgt dan. De toename bestaat vaak uit twee delen: een rechthoek en een driehoek.
Bij het uitrekenen zoek je eerst het oude evenwicht. Daarna bereken je het surplus voor en na de maatregel. De toename vind je door die twee van elkaar af te trekken.
Onthoud
Producentensurplus is het verschil tussen de marktprijs en de minimumprijs van producenten.
Het gebied ligt boven de aanbodcurve en onder de marktprijs.
Bij een lineaire aanbodcurve is het surplus vaak een driehoek.
Een toename reken je uit door het surplus voor en na de maatregel af te trekken.
Bij een prijsgarantie is de garantieprijs de prijs die producenten krijgen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Gevraagd is de toename van het producentensurplus in dollars door het programma van de Indiase overheid. Het gaat om rijst, met de vraag- en aanbodcurve uit figuur 1.
- 1
Eerst het oude evenwicht. Vraag is gelijk aan aanbod: −0,4P + 550 = 0,8P − 100, dus 1,2P = 650 en P = 541,67.
Veelgemaakte fouten
Verwar de evenwichtsprijs niet met de prijs die producenten krijgen. Reken bij een garantieprijs met de garantieprijs als marktprijs.
Vergeet de halvering niet bij een driehoek. Een rechthoek reken je zonder ½ uit, een driehoek altijd met ½.
Gebruik bij het surplus de aanbodcurve en niet de vraagcurve. Het aanbod bepaalt hoeveel producenten bij een prijs willen verkopen.
Snel checken
Welk gebied in een grafiek stelt het producentensurplus voor?
De aanbodcurve is Qa = 0,8P − 100. Bij welke prijs bieden producenten nul ton aan?