Het totale surplus
Het totale surplus laat zien hoeveel voordeel kopers en verkopers samen uit een markt halen. Voor het examen moet je kunnen uitleggen hoe nieuwe deelnemers aan een markt dit surplus veranderen.
Het totale surplus is het voordeel dat kopers en verkopers samen hebben van een ruil. Het bestaat uit twee delen.
Het consumentensurplus is het verschil tussen wat een koper maximaal wil betalen en wat hij werkelijk betaalt. Het producentensurplus is het verschil tussen de prijs die een aanbieder ontvangt en de kosten die hij maakt. Het totale surplus is de optelsom van beide.
Bij een verzekering is de koper de verzekerde en de aanbieder de verzekeraar. Een verzekerde is bereid een premie te betalen die hoger ligt dan de premie die hij uiteindelijk betaalt. Het verschil is zijn consumentensurplus.
Stel dat verzekerden met een laag risico zich nu gaan verzekeren. Zij hadden eerder geen verzekering, dus er was voor hen geen surplus. Nu sluiten zij een polis af tegen een premie die lager is dan hun betalingsbereidheid. Zo ontstaat consumentensurplus.
De verzekeraar verkoopt bovendien meer polissen. Daardoor stijgt ook het producentensurplus. Omdat beide delen toenemen, stijgt het totale surplus op deze markt.
Onthoud
Het totale surplus is de optelsom van consumentensurplus en producentensurplus.
Het consumentensurplus is de betalingsbereidheid min de betaalde prijs.
Het producentensurplus is de ontvangen prijs min de kosten.
Een extra ruil die beide partijen iets oplevert, verhoogt het totale surplus.
Met de verzekering zie je dat nieuwe kopers zowel consumentensurplus als producentensurplus toevoegen.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
De onderzoeker stelt dat het totale surplus op de verzekeringsmarkt stijgt als mensen met een laag risico zich verzekeren. Bij deze vraag leg je uit waarom.
- 1
Eerst bepaal je wat er verandert. Mensen met een laag risico gaan zich nu verzekeren.
Veelgemaakte fouten
Veel leerlingen tellen de winst van één partij op bij het totale surplus. Reken met het consumentensurplus en het producentensurplus van alle partijen samen.
Leerlingen beginnen bij het consumentensurplus vaak bij de premie. Begin bij de betalingsbereidheid van de koper en trek daar de betaalde prijs van af.
Snel checken
Een verzekerde is bereid 400 euro te betalen voor een polis. Hij betaalt een premie van 300 euro. Hoeveel consumentensurplus heeft hij?
Een verzekerde is bereid 500 euro te betalen. De verzekeraar verkoopt de polis voor 350 euro en heeft kosten van 300 euro. Hoeveel is het totale surplus van deze verzekering?