Pareto-efficiëntie bij een maximaal totaal surplus
Bij deze les leer je wanneer een marktevenwicht Pareto-efficiënt is. Dat komt in het examen terug bij vragen over markten en overheidsingrijpen.
Een markt is efficiënt als het totaal surplus zo groot mogelijk is. Het totaal surplus is de som van het consumentensurplus en het producentensurplus.
Het consumentensurplus is het verschil tussen wat consumenten bereid zijn te betalen en wat ze werkelijk betalen. Het producentensurplus is het verschil tussen de verkoopprijs en de minimale prijs waarvoor producenten willen aanbieden.
Bij volledige mededinging ligt het evenwicht waar vraag en aanbod elkaar snijden. Daar is de prijs gelijk aan de marginale kosten. Elke eenheid die nog wordt verkocht, levert de koper meer op dan het kost om te maken. Daarom is het totaal surplus dan maximaal.
Pareto-efficiëntie betekent dat je niemand beter kunt maken zonder iemand anders slechter te maken. Bij een maximaal totaal surplus is er geen extra surplus meer te verdelen. Een verandering die de één voordeel geeft, gaat dus altijd ten koste van de ander.
Onthoud
Het totaal surplus is de som van consumentensurplus en producentensurplus.
Bij volledige mededinging is het totaal surplus maximaal.
Pareto-efficiënt betekent dat niemand beter af kan zonder dat iemand anders slechter af is.
Een maximaal totaal surplus geeft een Pareto-efficiënt marktevenwicht.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
In de tekst wordt het nieuwe marktevenwicht bij volledige mededinging beschreven. Je moet uitleggen waarom dit evenwicht Pareto-efficiënt is.
- 1
Begin met de situatie. Na het verlopen van het patent ontstaat volledige mededinging.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen noemen alleen dat het evenwicht efficiënt is, zonder het maximale totaal surplus te noemen. Benoem altijd eerst het maximale totaal surplus en koppel daar de Pareto-efficiëntie aan.
Leerlingen verwarren Pareto-efficiëntie met gelijke verdeling. Pareto-efficiëntie gaat over de omvang van het totaal surplus en niet over eerlijkheid van de verdeling.
Leerlingen denken dat een monopolie ook een maximaal totaal surplus geeft. Bij een monopolie ligt de prijs hoger dan de marginale kosten, dus het totaal surplus is kleiner.
Snel checken
Wat betekent Pareto-efficiënt in deze context?
Bij welk marktevenwicht is het totaal surplus maximaal?