Intertemporele ruil
Bij intertemporele ruil kies je hoeveel je nu consumeert en hoeveel je later consumeert. Voor het examen moet je de afweging tussen de individuele prijs van tijd en de marktprijs van tijd kunnen uitleggen.
Bij intertemporele ruil ruil je consumptie over verschillende tijdstippen. Je spaart of leent om nu minder of meer te besteden dan je inkomen op dit moment toelaat. Een euro vandaag is niet hetzelfde als een euro later, dus moet je rendementen op verschillende momenten eerst goed vergelijken.
Er zijn twee prijzen van tijd. De individuele prijs van tijd is wat jij zelf vindt. Hoeveel extra je wilt krijgen om een jaar te wachten, hangt af van hoe ongeduldig je bent. De marktprijs van tijd is de rente op de kapitaalmarkt, de beloning die de markt geeft voor geld dat je uitleent.
Daaruit volgt een keuze. Is de marktrente hoger dan jouw individuele prijs van tijd, dan loont sparen, want je krijgt meer terug dan je zelf voor uitstel vraagt. Is de marktrente lager, dan loont het om nu te consumeren of te lenen. Bij een pensioen spaart iemand zijn premie dus nu op, zodat hij later meer kan besteden.
Bij het vergelijken van rendementen die op verschillende momenten vallen, let je dus altijd op het tijdstip. Een uitkering over twintig jaar tel je niet zomaar mee met een bedrag van vandaag.
Onthoud
Intertemporele ruil is het verschuiven van consumptie naar een ander tijdstip, door te sparen of te lenen.
De individuele prijs van tijd is de voorkeur van een persoon voor nu boven later.
De marktprijs van tijd is de rente op de kapitaalmarkt.
Sparen loont als de marktrente hoger is dan de individuele prijs van tijd.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Bij deze vraag moet je uitleggen dat pensioen een ruil over tijd is. De tekst en de aannames geven de context.
- 1
Werknemers betalen nu premie. Daardoor stellen zij een deel van hun consumptie uit.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen tellen bedragen op verschillende tijdstippen gewoon bij elkaar op. Reken eerst om, zodat je ze op hetzelfde tijdstip vergelijkt.
Leerlingen verwarren de individuele prijs van tijd met de marktrente. Denk aan de eigen voorkeur voor nu en aan de rente die de markt biedt.
Leerlingen zeggen dat sparen altijd voordelig is. Het hangt af van de marktrente ten opzichte van de eigen tijdvoorkeur.
Snel checken
Iemand vraagt 3 procent extra om een jaar te wachten met consumeren. De marktrente is 5 procent. Wat doet deze persoon het meest logisch?
Welke uitspraak over de marktprijs van tijd is juist?