Voorraden en stromen
Bij intertemporele ruil kies je tussen nu en later. Voorraden en stromen laten zien hoe zo'n keuze doorwerkt in geld en bezit.
Economen maken onderscheid tussen twee soorten grootheden. Een voorraad is een hoeveelheid op één moment. Denk aan het bedrag op je spaarrekening op 1 januari of het aantal inwoners op een bepaalde dag. Een stroom is een hoeveelheid per tijdseenheid. Het inkomen per maand en de uitgaven per jaar zijn stroomgrootheden. Bij een stroom hoort dus altijd een periode. Bij een voorraad hoort altijd een tijdstip.
Stroom en voorraad hangen nauw met elkaar samen. Een stroom verandert een voorraad. Wat je in een periode bijspaart of uitgeeft, verandert het vermogen aan het eind van die periode. Zo geldt: voorraad aan het eind = voorraad aan het begin + instroom − uitstroom.
Bij intertemporele ruil gaat het om die samenhang over de tijd. Een huishouden kan nu consumeren of sparen. Sparen is een stroom die de voorraad aan vermogen vergroot. Daardoor kan het huishouden later meer consumeren. Lenen werkt andersom. Een lening is een voorraad schuld die later uit toekomstige inkomensstromen wordt afgelost.
Let op de tijdsdimensie. Een antwoord over een stroom moet een periode noemen. Een antwoord over een voorraad moet een tijdstip noemen.
Onthoud
Een voorraad hoort bij een tijdstip, een stroom hoort bij een periode.
Een stroom verandert de voorraad aan het eind van de periode.
Eindvoorraad is beginvoorraad plus instroom min uitstroom.
Sparen is een stroom die het vermogen vergroot en zo later consumeren mogelijk maakt.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Een huishouden heeft op 1 januari 5.000 euro spaargeld. In het jaar ontvangt het 12.000 euro inkomen en geeft het 9.000 euro uit. Hoeveel spaargeld heeft het op 31 december?
- 1
Het spaargeld op 1 januari is een voorraad, want het is een bedrag op één tijdstip.
Veelgemaakte fouten
Een inkomen zonder periode noemen is fout, want een stroom heeft altijd een tijd erbij nodig. Noem daarom altijd per maand of per jaar.
Het spaargeld van het begin van het jaar gewoon optellen bij de uitgaven is fout. Reken de uitgaven als uitstroom en trek ze af.
Sparen en vermogen door elkaar halen is lastig. Sparen is de stroom, het vermogen is de voorraad die daardoor groeit.
Snel checken
Welke grootheid is een stroom?
Een persoon heeft op 1 januari 2.000 euro spaargeld. In januari ontvangt hij 3.000 euro inkomen en geeft hij 3.500 euro uit. Hoeveel spaargeld heeft hij aan het eind van januari?