Het verschil tussen obligaties en aandelen ten aanzien van de mate van risico en het te verwachten rendement.

Sinds 2018 1× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2022.

Beleggen: obligaties en aandelen

Bij beleggen kies je tussen obligaties en aandelen. Ze verschillen sterk in risico en in het rendement dat je kunt verwachten, en dat verschil komt vaak terug in het examen.

Beleggers kopen meestal obligaties of aandelen. Die twee verschillen sterk in risico en in het rendement dat je mag verwachten.

Obligaties

Een obligatie is een lening aan een overheid of een bedrijf. De houder krijgt een vaste rentevergoeding en aan het eind het bedrag terug. Het rendement ligt daardoor vooraf vast. Het risico zit vooral in het niet kunnen betalen door de uitgever. Staatsobligaties van betrouwbare landen zijn daarom veilig, maar leveren meestal minder op.

Aandelen

Met een aandeel koop je een deel van een bedrijf. Je deelt dan mee in de winst en in het verlies. Het rendement bestaat uit dividend en koerswinst of koersverlies. Dat hangt sterk af van de conjunctuur. Bij een laagconjunctuur dalen de bedrijfsresultaten, en dan dalen ook de koersen. Omdat het rendement onzeker is, is het risico groter. Daar staat een hoger verwacht rendement tegenover.

Samengevat

Aandelen geven meer kans op rendement, maar ook meer kans op verlies. Obligaties geven een zekerder en lager rendement. Hoe meer aandelen een portefeuille bevat, hoe conjunctuurgevoeliger het geheel wordt.

Onthoud

  • Een obligatie geeft een vaste rentevergoeding en het bedrag wordt aan het eind terugbetaald.

  • Het risico van een obligatie zit vooral in het niet betalen door de uitgever.

  • Een aandeel geeft recht op een deel van de winst, maar ook op een deel van het verlies.

  • Het rendement op aandelen schommelt mee met de bedrijfsresultaten en dus met de conjunctuur.

  • Aandelen hebben een hoger verwacht rendement, maar ook een groter risico dan obligaties.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Bij deze vraag moet je uitleggen waarom de nieuwe portefeuille conjunctuurgevoeliger is. Daarna moet je het effect op de betaalbaarheid van de vergrijzing bij een laagconjunctuur beschrijven.

  1. 1

    Het rendement op aandelen hangt af van de bedrijfsresultaten. Die schommelen mee met de conjunctuur.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen zien obligaties als risicoloos. Beschrijf liever het risico dat de uitgever de rente of de aflossing niet kan betalen.

  • Leerlingen noemen alleen het hogere rendement van aandelen. Zeg erbij dat dit rendement onzeker is en dat het risico daardoor groter is.

  • Leerlingen verwarren een hoog verwacht rendement met een zeker rendement. Noem het verwachte rendement altijd samen met het risico.

Snel checken

Waarom hebben aandelen doorgaans een hoger verwacht rendement dan obligaties?

Een fonds heeft 70 procent van zijn geld in aandelen. Wat gebeurt er met het fondsrendement bij een laagconjunctuur?