Macro-economische kringloop: inkomen en verdeling
Het bbp meet het inkomen van een land. In dit onderwerp leer je drie manieren om het bbp te berekenen en hoe het inkomen over arbeid en kapitaal wordt verdeeld.
Het bbp is de waarde van alle goederen en diensten die in een land in een jaar worden voortgebracht. Je kunt het op drie manieren berekenen. Die drie methoden moeten hetzelfde uitkomen.
Bij de bestedingsmethode tel je de uitgaven op. Dat zijn consumptie, investeringen, overheidsbestedingen en export. Daarvan trek je import af, omdat die uitgaven naar buitenlandse bedrijven gaan.
Bij de objectieve methode kijk je naar elk bedrijf apart. Het inkomen is de totale omzet minus de kosten van leveringen van derden. Die uitkomst heet de toegevoegde waarde. Alle toegevoegde waarden samen vormen het inkomen van het land.
Bij de subjectieve methode tel je de inkomens op die worden ontvangen. Het arbeidsinkomen bestaat uit de loonsom van werknemers en de toegerekende lonen van zelfstandigen. Het kapitaalinkomen bestaat uit rente, dividend, pacht, huur en winst. Daar komen de afschrijvingen bij.
Daarna kijk je naar de verdeling. De categoriale inkomensverdeling laat zien welk deel van het nationaal inkomen naar arbeid gaat. De arbeidsinkomensquote, of AIQ, is het arbeidsinkomen gedeeld door het nationaal inkomen.
Loonkosten per eenheid product zijn de loonkosten die nodig zijn voor één gemaakt product. Je berekent ze met het loon per werknemer gedeeld door de productie per werknemer.
Onthoud
Het bbp kun je op drie manieren berekenen, en alle drie geven hetzelfde resultaat.
Bij de bestedingsmethode tel je C, I, O en E op en trek je M af.
Het subjectieve inkomen bestaat uit arbeidsinkomen, kapitaalinkomen en afschrijvingen.
De AIQ laat zien welk deel van het nationaal inkomen naar arbeid gaat.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bereken de arbeidsinkomensquote van Curaçao. Het model gaat ervan uit dat arbeidsinkomen de enige inkomstenbron van de gezinnen is.
- 1
Bereken eerst het totale arbeidsinkomen met 120 x 1.000 x 26.000.
Veelgemaakte fouten
Tel niet alle posten van de bestedingsmethode zomaar op, maar trek eerst de import af.
Reken de afschrijvingen niet vergeten mee bij het subjectieve inkomen, want die horen erbij.
Gebruik bij de AIQ het nationaal inkomen als noemer en niet het bbp van een ander land of jaar.
Snel checken
Een land heeft C = 140, I = 15, O = 57, E = 22,5 en M = 25, allemaal in miljard. Wat is het inkomen volgens de bestedingsmethode?
Een bedrijf heeft een omzet van 500 miljoen euro. Het koopt voor 320 miljoen euro aan goederen en diensten van andere bedrijven. Wat is de toegevoegde waarde van dit bedrijf?