Factoren die de totale factorproductiviteit bepalen De totale factorproductiviteit stijgt (A hoger) door innovatie (proces- en product-), R&D, learning-by-doing, onderwijs, onderzoek, handel, betere instituties, betere infrastructuur, beter milieu, gunstige geografische ligging politieke stabiliteit;

Sinds 2018 8× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Structurele groei: wat bepaalt de totale factorproductiviteit?

Structurele groei gaat over de productiecapaciteit van een economie op lange termijn. De totale factorproductiviteit is daarbij een belangrijke factor, en op het examen wordt dit vaak gevraagd.

De totale factorproductiviteit, kortweg A, laat zien hoeveel extra output je krijgt uit dezelfde inzet van kapitaal en arbeid. Economen zien A als de maat voor technologie, kennis en de manier waarop een economie werkt.

In de productiefunctie Y = A*f(K,L) is A de factor die je apart moet houden. Een stijging van A betekent dat de hele functie omhoog schuift. Bij gelijke K en L komt er dan meer uit. Zo groeit de productiecapaciteit, zonder dat er meer productiefactoren bij komen.

De syllabus noemt de volgende factoren die A bepalen:

  • innovatie (proces- en productinnovatie) en R&D
  • learning-by-doing, onderwijs en onderzoek
  • handel, infrastructuur en een beter milieu
  • een gunstige geografische ligging en politieke stabiliteit
  • betere instituties

Onder instituties vallen de kwaliteit van de overheid, eigendomsrechten, de rechtsstaat en regels voor eerlijke mededinging.

Let goed op het verschil met meer kapitaal of meer arbeid. Meer machines of meer werkenden maakt de productie groter, maar langs dezelfde functie. Een hogere A verschuift de functie zelf. Dat is het verschil dat je in een antwoord moet laten zien.

Onthoud

  • De totale factorproductiviteit A geeft aan hoeveel output je haalt uit dezelfde inzet van kapitaal en arbeid.

  • Een stijging van A verschuift de productiefunctie omhoog, zodat de productiecapaciteit groeit.

  • R&D, innovatie, onderwijs en goede instituties behoren tot de factoren die A bepalen.

  • Meer kapitaal of arbeid geeft een beweging langs de functie, een hogere A geeft een verschuiving van de functie.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Bij deze vraag moet je de conclusie van de econoom uitleggen. Het gaat om het verband tussen R&D, de factorproductiviteit en de productiefunctie uit figuur 2.

  1. 1

    R&D-investeringen leiden tot innovatie, bijvoorbeeld nieuwe producten of nieuwe productieprocessen.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen zetten meer kapitaal of meer arbeid gelijk aan een hogere factorproductiviteit. Beschrijf die situatie als een beweging langs de functie, en een hogere A als een verschuiving van de functie.

  • Leerlingen vergeten het verband met de productie te leggen. Schrijf er altijd bij dat een hogere A bij gelijke K en L meer output oplevert.

Snel checken

Een land voert een wet in die eigendomsrechten beter beschermt. Wat gebeurt er met de totale factorproductiviteit?

Een bedrijf koopt meer machines, maar gebruikt dezelfde techniek en dezelfde werkwijze als voorheen. Wat is het gevolg?