Maatstaven voor inkomen
Inkomen kun je op verschillende manieren meten. Die keuze bepaalt hoe je ongelijkheid in beeld krijgt, dus ook wat je in het examen moet kunnen uitleggen.
Inkomen kun je op verschillende manieren meten. Het verschil zit in wie je telt en welke bronnen je meetelt.
Individu of huishouden
Bij een individu kijk je naar het inkomen van één persoon. Bij een huishouden tel je het inkomen van alle leden samen. Een huishouden met twee verdieners ziet er financieel anders uit dan een alleenstaande met hetzelfde loon. Daarom zegt het huishoudinkomen vaak meer over welvaart.
Arbeidsinkomen of totaal inkomen
Arbeidsinkomen is wat iemand verdient met werk, zoals loon. Totaal inkomen telt daar ook kapitaalinkomen bij, zoals rente, huur en dividend. Uitkeringen horen ook bij het totale inkomen. Zo zie je ook mensen die weinig werken maar wel vermogen hebben.
Primair en secundair inkomen
Primair inkomen is het inkomen uit de markt, voordat de overheid ingrijpt. Secundair inkomen is het inkomen na belastingen en na uitkeringen. Het verschil tussen beide laat zien hoeveel herverdeling de overheid doet.
Let daarbij op een ding. Het primaire inkomen van een verliesgevende zzp’er is negatief. Daardoor kan een Lorenzcurve van het primaire inkomen onder de horizontale as liggen.
Onthoud
Een huishouden telt het inkomen van alle leden samen, een individu alleen het eigen inkomen.
Totaal inkomen bevat arbeidsinkomen, kapitaalinkomen en uitkeringen.
Primair inkomen is het marktinkomen voor ingrijpen door de overheid.
Secundair inkomen is het inkomen na belastingen en uitkeringen.
Een negatief primair inkomen komt voor bij mensen die verlies maken.
Voorbeeld uit een echt examen
ex2
Samira zegt dat de Lorenzcurve van het primaire inkomen van zzp’ers niet klopt. Hoe kan Jan die curve corrigeren?
- 1
Bij zzp’ers die verlies maken is het primaire inkomen negatief.
Veelgemaakte fouten
Je telt bij het inkomen van een huishouden alleen het loon mee, terwijl ook kapitaalinkomen en uitkeringen erbij horen.
Primair inkomen verwar je met secundair inkomen, terwijl het primaire inkomen juist vóór belastingen en uitkeringen ligt.
Een Lorenzcurve begint bij nul en kan dus niet onder de horizontale as liggen, maar bij verliesgevende zzp’ers kan het primaire inkomen wel negatief zijn.
Snel checken
Welke maatstaf telt het inkomen van alle bronnen samen, dus ook kapitaalinkomen en uitkeringen?
Welke uitspraak over primair en secundair inkomen klopt?