De geldhoeveelheid: geld in handen van publiek in omloop

Sinds 2018 2× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2022.

De geldhoeveelheid M1

M1 is de maatstaf voor het geld dat in handen van het publiek is. Met deze maatstaf kun je zien of de geldhoeveelheid in de economie stijgt of daalt.

M1 is de geldhoeveelheid die in handen van het publiek is. Het gaat om contant geld en om tegoeden op rekeningen waar het publiek direct over kan beschikken.

Geld dat banken zelf vasthouden telt niet mee. Ook geld dat bij de overheid staat telt niet mee. Zo zie je hoeveel geld mensen en bedrijven echt kunnen uitgeven.

M1 is belangrijk bij de verkeersvergelijking van Fisher: M × V = P × T. Hier is M de geldhoeveelheid in handen van het publiek. Een stijging van M betekent niet vanzelf meer uitgaven. Het publiek kan het geld ook vasthouden.

Bij onzekerheid houden mensen hun geld liever vast. Dan daalt V, de omloopsnelheid van het geld. Daardoor blijft de totale geldstroom kleiner dan de hoeveelheid geld doet vermoeden.

  • M1 telt contant geld en direct opvraagbare tegoeden van het publiek.
  • Een hogere M1 zorgt alleen voor meer transacties als V niet daalt.

Onthoud

  • M1 is het geld in handen van het publiek, dus contant geld en opvraagbare tegoeden.

  • Geld bij banken en bij de overheid telt niet mee in M1.

  • In de verkeersvergelijking M × V = P × T bepaalt M niet alleen de uitgaven.

  • Als het publiek geld oppot, daalt V en stijgt M minder effectief.

  • Een stijging van M1 hoeft dus niet tot meer transacties te leiden.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

Waarom kan de ruimgeldpolitiek de recessie op korte termijn niet bestrijden, als het consumentenvertrouwen daalt?

  1. 1

    Met de verkeersvergelijking van Fisher kijk je eerst naar wat er met M gebeurt.

Veelgemaakte fouten

  • Leerlingen denken dat een hogere M altijd leidt tot meer transacties. Reken met V erbij, want mensen kunnen het geld ook vasthouden.

  • Leerlingen tellen geld op banken mee bij M1. Neem alleen het geld in handen van het publiek mee.

Snel checken

Welke uitspraak over M1 is juist?

De geldhoeveelheid M stijgt, maar P × T blijft gelijk. Wat moet er volgens de verkeersvergelijking van Fisher gebeuren met V?