Effectieve ondergrens van de nominale rente
Deze les gaat over hoe ver de nominale rente onder nul kan zakken. Het onderwerp komt terug in vragen over monetair beleid en de werking van de rente in een geldeconomie.
Een rente is normaal niet negatief, omdat niemand graag ziet dat zijn geld na een jaar minder waard lijkt. Zodra de nominale rente negatief wordt, verandert dat. Dan betaalt de spaarder eigenlijk om zijn geld op de bank te houden. Daardoor ontstaat er een prikkel om vermogen contant aan te houden.
Toch zakt de rente op spaargeld en overheidsobligaties in een geldeconomie maar enigszins onder nul. Kasgeld aanhouden is namelijk onpraktisch en kostbaar. Denk aan bewaarkosten, veiligheid en het gedoe van grote bedragen in contanten. Zolang de negatieve rente kleiner is dan die kosten, blijft het geld op de bank of in obligaties staan. Daarom ligt de effectieve ondergrens iets onder nul en niet ver daaronder.
Onthoud
Een negatieve nominale rente maakt het aanhouden van geld op de bank duurder.
Dat geeft een prikkel om vermogen contant te houden.
Kasgeld is onpraktisch en kostbaar, daardoor blijft de rente maar enigszins negatief.
De effectieve ondergrens ligt dus iets onder nul.
Zolang de kosten van kasgeld hoger zijn dan de negatieve rente, blijft het geld op de bank staan.
Voorbeeld uit een echt examen
none
Hoeveel kost het een spaarder om 10.000 euro een jaar lang op de bank te laten staan bij een negatieve rente, en wat kost het om het geld contant te bewaren?
- 1
Bij een rente van -0,5% betaalt de spaarder 0,005 × 10.000 = 50 euro per jaar.
Veelgemaakte fouten
Leerlingen denken dat de nominale rente onbeperkt negatief kan worden, terwijl het aanhouden van kasgeld een grens stelt.
Leerlingen vergeten dat contant bewaren ook kosten heeft, en zien het als gratis alternatief voor een negatieve rente.
Leerlingen verwarren de nominale rente met de reële rente. Kijk bij de vraag welke van de twee in de tekst of tabel wordt genoemd.
Snel checken
Waarom kan de nominale rente op spaargeld enigszins negatief worden?
Wat gebeurt er zodra de nominale rente negatief wordt?